TanroDictionary Sổ từ
VI

Từ điển chuyên ngành Điện – Điện tử

273 thuật ngữ, chia theo nhóm. Gõ vào ô lọc để tìm nhanh theo tiếng Anh, tiếng Việt hoặc tiếng Nhật.

Điện cơ bản & đo lường 64

  • voltage

    VIđiện ápJA電圧 でんあつ

    Hiệu điện thế giữa hai điểm, đo bằng vôn (V).

  • current

    VIdòng điệnJA電流 でんりゅう

    Dòng chuyển dời có hướng của điện tích, đo bằng ampe (A).

  • resistance

    VIđiện trởJA抵抗 ていこう

    Đại lượng cản trở dòng điện của vật dẫn, đo bằng ôm (Ω).

  • power

    VIcông suấtJA電力 でんりょく

    Năng lượng điện tiêu thụ hoặc truyền đi trong một đơn vị thời gian, đo bằng oát (W).

  • electrical energy

    VIđiện năngJA電力量 でんりょくりょう

    Lượng năng lượng điện sử dụng trong một khoảng thời gian, thường tính bằng kWh.

  • Ohm's law

    VIđịnh luật ÔmJAオームの法則 オームのほうそく

    Định luật cho biết điện áp bằng dòng điện nhân điện trở (V = I × R).

  • Kirchhoff's current law

    VIđịnh luật Kirchhoff về dòng điệnJAキルヒホッフの第1法則 キルヒホッフのだいいちほうそく

    Tổng dòng điện đi vào một nút bằng tổng dòng điện đi ra khỏi nút đó.

  • Kirchhoff's voltage law

    VIđịnh luật Kirchhoff về điện ápJAキルヒホッフの第2法則 キルヒホッフのだいにほうそく

    Tổng đại số các điện áp trong một vòng kín bằng không.

  • DC

    VIđiện một chiều (DC)JA直流 ちょくりゅう

    Direct current – dòng điện có chiều không đổi theo thời gian, như điện từ pin.

  • AC

    VIđiện xoay chiều (AC)JA交流 こうりゅう

    Alternating current – dòng điện đổi chiều tuần hoàn, như điện lưới.

  • frequency

    VItần sốJA周波数 しゅうはすう

    Số chu kỳ dao động trong một giây, đo bằng héc (Hz).

  • period

    VIchu kỳJA周期 しゅうき

    Thời gian để tín hiệu tuần hoàn hoàn thành một chu kỳ, nghịch đảo của tần số.

  • amplitude

    VIbiên độJA振幅 しんぷく

    Độ lệch lớn nhất của tín hiệu so với giá trị trung bình hoặc mức không.

  • peak value

    VIgiá trị đỉnhJA最大値 さいだいち

    Giá trị tức thời lớn nhất của một đại lượng xoay chiều.

  • RMS value

    VIgiá trị hiệu dụng (RMS)JA実効値 じっこうち

    Root mean square – giá trị xoay chiều sinh nhiệt tương đương điện một chiều cùng trị số.

  • phase

    VIphaJA位相 いそう

    Vị trí tương đối theo thời gian của một dạng sóng trong chu kỳ của nó.

  • phase difference

    VIđộ lệch phaJA位相差 いそうさ

    Góc lệch giữa hai dạng sóng cùng tần số, ví dụ giữa điện áp và dòng điện.

  • impedance

    VItrở khángJAインピーダンス

    Tổng trở cản dòng xoay chiều, gồm điện trở và điện kháng, đo bằng ôm.

  • reactance

    VIđiện khángJAリアクタンス

    Phần trở kháng do cuộn cảm hoặc tụ điện gây ra, phụ thuộc tần số.

  • inductance

    VIđiện cảmJAインダクタンス

    Khả năng của cuộn dây sinh sức điện động chống lại sự biến thiên dòng điện, đo bằng henry (H).

  • capacitance

    VIđiện dungJA静電容量 せいでんようりょう

    Khả năng tích điện tích của tụ điện, đo bằng fara (F).

  • conductance

    VIđiện dẫnJAコンダクタンス

    Nghịch đảo của điện trở, cho biết mức dễ dẫn điện, đo bằng siemens (S).

  • active power

    VIcông suất tác dụngJA有効電力 ゆうこうでんりょく

    Phần công suất thực sự chuyển thành công hoặc nhiệt, đo bằng W.

  • reactive power

    VIcông suất phản khángJA無効電力 むこうでんりょく

    Công suất trao đổi qua lại giữa nguồn và phần tử cảm/dung, đo bằng var.

  • apparent power

    VIcông suất biểu kiếnJA皮相電力 ひそうでんりょく

    Tích của điện áp hiệu dụng và dòng điện hiệu dụng, đo bằng VA.

  • power factor

    VIhệ số công suấtJA力率 りきりつ

    Tỷ số giữa công suất tác dụng và công suất biểu kiến, thường ký hiệu cos φ.

  • conductor

    VIvật dẫn điệnJA導体 どうたい

    Vật liệu cho dòng điện đi qua dễ dàng, như đồng hoặc nhôm.

  • insulator

    VIvật cách điệnJA絶縁体 ぜつえんたい

    Vật liệu hầu như không cho dòng điện đi qua, như nhựa, sứ, cao su.

  • semiconductor

    VIchất bán dẫnJA半導体 はんどうたい

    Vật liệu có độ dẫn điện trung gian, điều khiển được, như silic.

  • series circuit

    VImạch nối tiếpJA直列回路 ちょくれつかいろ

    Mạch có các phần tử mắc nối đuôi nhau, cùng một dòng điện chạy qua.

  • parallel circuit

    VImạch song songJA並列回路 へいれつかいろ

    Mạch có các phần tử mắc vào cùng hai điểm, chịu cùng một điện áp.

  • short circuit

    VIngắn mạch (chập điện)JA短絡 たんらく

    Hai điểm có điện thế khác nhau bị nối trực tiếp, gây dòng điện rất lớn.

  • open circuit

    VIhở mạchJA開放 かいほう

    Trạng thái mạch bị đứt, dòng điện không thể chạy qua.

  • ground

    VIđất, mass (ground)JAグランド

    Điểm điện thế tham chiếu 0 V của mạch, hoặc điểm nối với đất.

  • electromotive force

    VIsức điện độngJA起電力 きでんりょく

    Điện áp do nguồn như pin hay máy phát sinh ra để duy trì dòng điện.

  • electric field

    VIđiện trườngJA電界 でんかい

    Vùng không gian mà điện tích chịu tác dụng của lực điện.

  • magnetic field

    VItừ trườngJA磁界 じかい

    Vùng không gian có lực từ, sinh ra bởi nam châm hoặc dòng điện.

  • magnetic flux

    VItừ thôngJA磁束 じそく

    Lượng đường sức từ đi qua một bề mặt, đo bằng weber (Wb).

  • electromagnetic induction

    VIcảm ứng điện từJA電磁誘導 でんじゆうどう

    Hiện tượng sinh sức điện động khi từ thông qua mạch biến thiên.

  • resistivity

    VIđiện trở suấtJA抵抗率 ていこうりつ

    Đặc trưng cản điện của vật liệu, không phụ thuộc kích thước, đo bằng Ω·m.

  • multimeter

    VIđồng hồ vạn năngJAテスター

    Dụng cụ đo đa năng đo được điện áp, dòng điện, điện trở và thông mạch.

  • voltmeter

    VIvôn kếJA電圧計 でんあつけい

    Dụng cụ đo điện áp, mắc song song với phần tử cần đo.

  • ammeter

    VIampe kếJA電流計 でんりゅうけい

    Dụng cụ đo dòng điện, mắc nối tiếp trong mạch.

  • clamp meter

    VIampe kìmJAクランプメーター

    Dụng cụ đo dòng điện bằng cách kẹp hàm quanh dây dẫn mà không cần cắt mạch.

  • insulation resistance tester

    VIđồng hồ đo điện trở cách điện (megger)JA絶縁抵抗計 ぜつえんていこうけい

    Dụng cụ cấp điện áp cao để đo điện trở cách điện, đơn vị MΩ.

  • earth resistance tester

    VImáy đo điện trở tiếp địaJA接地抵抗計 せっちていこうけい

    Dụng cụ đo điện trở giữa cực tiếp địa và đất.

  • oscilloscope

    VImáy hiện sóng (oscilloscope)JAオシロスコープ

    Thiết bị hiển thị dạng sóng điện áp theo thời gian trên màn hình.

  • wattmeter

    VIoát kếJA電力計 でんりょくけい

    Dụng cụ đo công suất điện của mạch.

  • watt-hour meter

    VIcông tơ điệnJA電力量計 でんりょくりょうけい

    Thiết bị đo và ghi lượng điện năng tiêu thụ, tính bằng kWh.

  • LCR meter

    VImáy đo LCRJALCRメーター エルシーアールメーター

    Dụng cụ đo điện cảm (L), điện dung (C) và điện trở (R) của linh kiện.

  • function generator

    VImáy phát hàm (máy phát tín hiệu)JAファンクションジェネレーター

    Thiết bị tạo tín hiệu sin, vuông, tam giác với tần số và biên độ điều chỉnh được.

  • probe

    VIque đo (đầu dò)JAプローブ

    Dây và đầu tiếp xúc nối điểm đo trong mạch với thiết bị đo.

  • continuity test

    VIkiểm tra thông mạchJA導通チェック どうつうチェック

    Phép thử xem hai điểm có được nối điện với nhau hay không.

  • measurement error

    VIsai số đoJA測定誤差 そくていごさ

    Chênh lệch giữa giá trị đo được và giá trị thực.

  • accuracy

    VIđộ chính xácJA確度 かくど

    Mức độ gần đúng của kết quả đo so với giá trị thực, thường ghi theo % trên thông số máy.

  • resolution

    VIđộ phân giảiJA分解能 ぶんかいのう

    Thay đổi nhỏ nhất mà thiết bị đo có thể nhận biết và hiển thị.

  • calibration

    VIhiệu chuẩnJA校正 こうせい

    So sánh và điều chỉnh thiết bị đo theo chuẩn để bảo đảm kết quả đúng.

  • waveform

    VIdạng sóngJA波形 はけい

    Hình dạng biến thiên của tín hiệu theo thời gian.

  • sine wave

    VIsóng sinJA正弦波 せいげんは

    Dạng sóng tuần hoàn theo hàm sin, dạng chuẩn của điện xoay chiều.

  • square wave

    VIsóng vuôngJA方形波 ほうけいは

    Dạng sóng chuyển đổi đột ngột giữa hai mức điện áp.

  • duty cycle

    VIchu kỳ làm việc (duty)JAデューティ比 デューティひ

    Tỷ lệ thời gian tín hiệu ở mức cao trong một chu kỳ, tính bằng %.

  • time constant

    VIhằng số thời gianJA時定数 じていすう

    Thời gian đặc trưng cho tốc độ nạp/xả của mạch RC hoặc RL.

  • decibel

    VIđề-xi-ben (dB)JAデシベル

    Đơn vị logarit biểu thị tỷ số công suất hoặc điện áp, như độ khuếch đại.

  • SI unit

    VIđơn vị SIJASI単位 エスアイたんい

    Đơn vị thuộc Hệ đơn vị quốc tế (Système International), như V, A, Ω.

Linh kiện & mạch điện tử 70

  • electronic component

    VIlinh kiện điện tửJA電子部品 でんしぶひん

    Phần tử rời lắp vào mạch điện tử như điện trở, tụ điện, IC.

  • resistor

    VIđiện trở (linh kiện)JA抵抗器 ていこうき

    Linh kiện tạo điện trở xác định để hạn dòng hoặc chia áp.

  • capacitor

    VItụ điệnJAコンデンサ

    Linh kiện tích và xả điện tích, dùng để lọc, ghép hoặc tích trữ năng lượng.

  • electrolytic capacitor

    VItụ hoáJA電解コンデンサ でんかいコンデンサ

    Tụ có điện dung lớn và có cực tính, thường dùng để lọc nguồn.

  • ceramic capacitor

    VItụ gốmJAセラミックコンデンサ

    Tụ không cực tính dùng điện môi gốm, nhỏ gọn, đáp ứng tần số cao tốt.

  • inductor

    VIcuộn cảmJAインダクタ

    Linh kiện dạng cuộn dây tích năng lượng trong từ trường, dùng lọc và chặn nhiễu.

  • diode

    VIđiốtJAダイオード

    Linh kiện bán dẫn cho dòng điện đi theo một chiều.

  • Zener diode

    VIđiốt ZenerJAツェナーダイオード

    Điốt làm việc ở vùng đánh thủng ngược để giữ điện áp ổn định.

  • LED

    VIđèn LED (điốt phát quang)JA発光ダイオード はっこうダイオード

    Light-emitting diode – điốt phát ra ánh sáng khi có dòng điện thuận.

  • transistor

    VItranzito (transistor)JAトランジスタ

    Linh kiện bán dẫn ba cực dùng để khuếch đại hoặc đóng cắt tín hiệu.

  • BJT

    VItranzito lưỡng cực (BJT)JAバイポーラトランジスタ

    Bipolar junction transistor – tranzito điều khiển bằng dòng gốc, có loại NPN và PNP.

  • MOSFET

    VIMOSFETJAMOSFET モスフェット

    Metal-oxide-semiconductor field-effect transistor – tranzito trường điều khiển bằng điện áp cực cổng.

  • IGBT

    VIIGBTJAIGBT アイジービーティー

    Insulated-gate bipolar transistor – tranzito công suất dùng trong biến tần, bộ nguồn lớn.

  • thyristor

    VIthyristor (SCR)JAサイリスタ

    Linh kiện bán dẫn đóng cắt, dẫn điện khi có xung kích cực điều khiển.

  • triac

    VItriacJAトライアック

    Linh kiện đóng cắt hai chiều dùng điều khiển tải xoay chiều.

  • integrated circuit

    VIvi mạch (IC)JA集積回路 しゅうせきかいろ

    Mạch gồm nhiều linh kiện chế tạo trên một chip bán dẫn, gọi tắt là IC.

  • operational amplifier

    VIbộ khuếch đại thuật toán (op-amp)JAオペアンプ

    IC khuếch đại có hệ số rất lớn, dùng trong mạch khuếch đại, so sánh, lọc.

  • voltage regulator

    VIIC ổn ápJAレギュレータ

    Mạch hoặc IC giữ điện áp ra ổn định khi điện áp vào hay tải thay đổi.

  • microcontroller

    VIvi điều khiển (MCU)JAマイコン

    Chip tích hợp CPU, bộ nhớ và ngoại vi để điều khiển thiết bị.

  • relay

    VIrơ-leJAリレー

    Công tắc đóng cắt bằng nam châm điện, dùng tín hiệu nhỏ điều khiển mạch lớn.

  • potentiometer

    VIchiết áp (biến trở)JAボリューム

    Điện trở điều chỉnh được có ba chân, dùng chỉnh mức tín hiệu.

  • thermistor

    VInhiệt điện trở (thermistor)JAサーミスタ

    Điện trở có giá trị thay đổi mạnh theo nhiệt độ, dùng đo và bảo vệ nhiệt.

  • photodiode

    VIđiốt quangJAフォトダイオード

    Điốt tạo dòng điện tỷ lệ với cường độ ánh sáng chiếu vào.

  • photocoupler

    VIbộ ghép quang (opto)JAフォトカプラ

    Linh kiện truyền tín hiệu qua ánh sáng để cách ly điện giữa hai mạch.

  • crystal oscillator

    VIthạch anh dao độngJA水晶発振子 すいしょうはっしんし

    Linh kiện dùng tinh thể thạch anh tạo tần số xung nhịp chính xác.

  • connector

    VIđầu nối (connector)JAコネクタ

    Linh kiện cơ khí để nối và tháo rời dây hoặc bo mạch.

  • pin header

    VIhàng rào chân cắm (header)JAピンヘッダ

    Dãy chân kim loại hàn trên bo mạch để cắm dây hoặc mô-đun.

  • heat sink

    VItản nhiệtJAヒートシンク

    Khối kim loại có cánh giúp toả nhiệt cho linh kiện công suất.

  • printed circuit board

    VIbảng mạch in (PCB)JAプリント基板 プリントきばん

    Tấm nền cách điện có đường đồng để gắn và nối linh kiện, gọi tắt là PCB.

  • PCB assembly

    VIlắp ráp bo mạch (PCBA)JA基板実装 きばんじっそう

    Công đoạn gắn và hàn linh kiện lên bảng mạch in.

  • SMD

    VIlinh kiện dán (SMD)JA表面実装部品 ひょうめんじっそうぶひん

    Surface-mount device – linh kiện hàn trực tiếp lên bề mặt bo mạch.

  • SMT

    VIcông nghệ dán bề mặt (SMT)JA表面実装 ひょうめんじっそう

    Surface-mount technology – công nghệ lắp linh kiện dán bằng máy gắp đặt và lò reflow.

  • through-hole

    VIlinh kiện chân cắm (xuyên lỗ)JAスルーホール

    Kiểu lắp linh kiện có chân cắm xuyên qua lỗ trên bo mạch rồi hàn.

  • solder

    VIthiếc hànJAはんだ

    Hợp kim nóng chảy thấp dùng nối linh kiện với bo mạch.

  • soldering iron

    VImỏ hànJAはんだごて

    Dụng cụ cầm tay có đầu nung nóng để làm chảy thiếc hàn.

  • reflow soldering

    VIhàn reflowJAリフローはんだ付け リフローはんだづけ

    Phương pháp nung chảy kem hàn trong lò để hàn linh kiện dán.

  • flow soldering

    VIhàn sóngJAフローはんだ付け フローはんだづけ

    Phương pháp cho mặt dưới bo mạch đi qua sóng thiếc nóng chảy để hàn.

  • solder paste

    VIkem hànJAクリームはんだ

    Hỗn hợp bột thiếc và chất trợ hàn in lên pad trước khi hàn reflow.

  • flux

    VIchất trợ hàn (flux)JAフラックス

    Hoá chất làm sạch oxit, giúp thiếc bám tốt khi hàn.

  • solder bridge

    VIchập thiếc (cầu thiếc)JAはんだブリッジ

    Lỗi hàn khi thiếc nối liền hai chân hoặc pad cạnh nhau.

  • pad

    VIpad (điểm hàn)JAランド

    Vùng đồng trên bo mạch để hàn chân linh kiện.

  • trace

    VIđường mạch (đường đồng)JAパターン

    Đường đồng trên bo mạch nối các linh kiện với nhau.

  • via

    VIlỗ viaJAビア

    Lỗ mạ đồng nối điện giữa các lớp của bo mạch nhiều lớp.

  • solder resist

    VIlớp phủ chống hàn (solder mask)JAレジスト

    Lớp phủ cách điện, thường màu xanh, bảo vệ đường đồng và ngăn chập thiếc.

  • silkscreen

    VIlớp in lụa (ký hiệu)JAシルク

    Lớp mực in ký hiệu, tên linh kiện và chỉ dẫn lên bo mạch.

  • Gerber data

    VIfile GerberJAガーバーデータ

    Định dạng file chuẩn mô tả từng lớp bo mạch để gửi nhà sản xuất.

  • schematic

    VIsơ đồ nguyên lýJA回路図 かいろず

    Bản vẽ dùng ký hiệu thể hiện linh kiện và cách nối trong mạch.

  • bill of materials

    VIdanh sách linh kiện (BOM)JA部品表 ぶひんひょう

    Danh sách đầy đủ linh kiện, mã và số lượng cần cho sản phẩm, gọi tắt là BOM.

  • footprint

    VIfootprint (dấu chân linh kiện)JAフットプリント

    Hình dạng pad và lỗ trên bo mạch tương ứng với một linh kiện.

  • breadboard

    VIbo cắm thử (breadboard)JAブレッドボード

    Bảng cắm linh kiện không cần hàn để lắp thử mạch.

  • datasheet

    VIbảng thông số (datasheet)JAデータシート

    Tài liệu nhà sản xuất nêu thông số, đặc tính và cách dùng linh kiện.

  • absolute maximum rating

    VIgiá trị giới hạn tuyệt đốiJA絶対最大定格 ぜったいさいだいていかく

    Giới hạn điện áp, dòng, nhiệt độ không được vượt quá để tránh hỏng linh kiện.

  • polarity

    VIcực tínhJA極性 きょくせい

    Chiều dương/âm của linh kiện như tụ hoá, điốt cần lắp đúng.

  • rectifier circuit

    VImạch chỉnh lưuJA整流回路 せいりゅうかいろ

    Mạch biến điện xoay chiều thành một chiều bằng điốt.

  • bridge rectifier

    VIcầu chỉnh lưu (cầu điốt)JAブリッジ整流 ブリッジせいりゅう

    Mạch bốn điốt chỉnh lưu toàn sóng điện xoay chiều.

  • smoothing circuit

    VImạch lọc nguồn (san phẳng)JA平滑回路 へいかつかいろ

    Mạch dùng tụ để giảm gợn sóng sau chỉnh lưu.

  • switching power supply

    VInguồn xungJAスイッチング電源 スイッチングでんげん

    Bộ nguồn đóng cắt bán dẫn tần số cao để biến đổi điện áp hiệu suất cao.

  • amplifier circuit

    VImạch khuếch đạiJA増幅回路 ぞうふくかいろ

    Mạch làm tăng biên độ hoặc công suất của tín hiệu.

  • oscillator circuit

    VImạch dao độngJA発振回路 はっしんかいろ

    Mạch tự tạo tín hiệu tuần hoàn mà không cần tín hiệu vào.

  • low-pass filter

    VIbộ lọc thông thấpJAローパスフィルタ

    Mạch cho tín hiệu tần số thấp đi qua và làm suy giảm tần số cao.

  • high-pass filter

    VIbộ lọc thông caoJAハイパスフィルタ

    Mạch cho tín hiệu tần số cao đi qua và chặn tần số thấp.

  • pull-up resistor

    VIđiện trở kéo lênJAプルアップ抵抗 プルアップていこう

    Điện trở nối chân tín hiệu lên nguồn để giữ mức cao khi không có tác động.

  • bypass capacitor

    VItụ thoát (tụ bypass)JAパスコン

    Tụ đặt gần chân nguồn IC để lọc nhiễu và ổn định điện áp.

  • logic gate

    VIcổng logicJA論理ゲート ろんりゲート

    Mạch số thực hiện phép logic cơ bản như AND, OR, NOT.

  • flip-flop

    VIflip-flop (mạch lật)JAフリップフロップ

    Mạch số lưu giữ một bit, là phần tử cơ bản của bộ nhớ và bộ đếm.

  • A/D converter

    VIbộ chuyển đổi tương tự – số (ADC)JAA/Dコンバータ エーディーコンバータ

    Mạch đổi tín hiệu analog thành giá trị số (analog-to-digital).

  • D/A converter

    VIbộ chuyển đổi số – tương tự (DAC)JAD/Aコンバータ ディーエーコンバータ

    Mạch đổi giá trị số thành tín hiệu analog (digital-to-analog).

  • noise

    VInhiễuJAノイズ

    Tín hiệu điện không mong muốn chồng lên tín hiệu có ích.

  • EMC

    VItương thích điện từ (EMC)JAEMC イーエムシー

    Electromagnetic compatibility – khả năng thiết bị hoạt động mà không gây hay bị ảnh hưởng nhiễu điện từ.

  • ESD

    VIphóng tĩnh điện (ESD)JA静電気放電 せいでんきほうでん

    Electrostatic discharge – phóng điện tĩnh có thể làm hỏng linh kiện bán dẫn.

Điện công nghiệp & an toàn điện 70

  • three-phase

    VIđiện ba phaJA三相 さんそう

    Hệ điện xoay chiều gồm ba pha lệch nhau 120°, dùng cho động cơ và tải lớn.

  • single-phase

    VIđiện một phaJA単相 たんそう

    Hệ điện xoay chiều một pha, dùng phổ biến trong sinh hoạt.

  • line voltage

    VIđiện áp dâyJA線間電圧 せんかんでんあつ

    Điện áp giữa hai dây pha trong hệ ba pha.

  • phase voltage

    VIđiện áp phaJA相電圧 そうでんあつ

    Điện áp giữa một dây pha và dây trung tính.

  • neutral

    VIdây trung tínhJA中性線 ちゅうせいせん

    Dây nối với điểm trung tính của nguồn, mang dòng trở về.

  • high voltage

    VIcao áp (cao thế)JA高圧 こうあつ

    Cấp điện áp cao dùng trong truyền tải và phân phối, cần biện pháp an toàn đặc biệt.

  • low voltage

    VIhạ áp (hạ thế)JA低圧 ていあつ

    Cấp điện áp thấp cấp cho thiết bị tiêu thụ, ví dụ 220/380 V.

  • power transmission

    VItruyền tải điệnJA送電 そうでん

    Việc tải điện năng cao áp đi xa từ nhà máy đến trạm biến áp.

  • power distribution

    VIphân phối điệnJA配電 はいでん

    Việc cấp điện từ trạm biến áp đến các hộ tiêu thụ.

  • substation

    VItrạm biến ápJA変電所 へんでんしょ

    Cơ sở biến đổi cấp điện áp và đóng cắt trong lưới điện.

  • transformer

    VImáy biến ápJA変圧器 へんあつき

    Thiết bị dùng cảm ứng điện từ để tăng hoặc giảm điện áp xoay chiều.

  • cubicle

    VItủ trung thế hợp bộ (cubicle)JAキュービクル

    Tủ kim loại chứa máy cắt, biến áp để nhận điện cao áp cho nhà máy, toà nhà.

  • switchgear

    VIthiết bị đóng cắtJA開閉装置 かいへいそうち

    Tập hợp thiết bị đóng cắt, bảo vệ và cách ly mạch điện.

  • distribution board

    VItủ điện phân phốiJA分電盤 ぶんでんばん

    Tủ chứa aptomat chia điện đến các mạch nhánh.

  • busbar

    VIthanh cáiJA母線 ぼせん

    Thanh dẫn bằng đồng hoặc nhôm phân phối dòng lớn trong tủ điện.

  • circuit breaker

    VIaptomat (cầu dao tự động)JA遮断器 しゃだんき

    Thiết bị tự động cắt mạch khi quá tải hoặc ngắn mạch, đóng lại được.

  • MCCB

    VIaptomat khối (MCCB)JA配線用遮断器 はいせんようしゃだんき

    Molded case circuit breaker – aptomat vỏ đúc bảo vệ mạch phân phối.

  • earth leakage circuit breaker

    VIaptomat chống giật (ELCB/RCD)JA漏電遮断器 ろうでんしゃだんき

    Thiết bị cắt mạch khi phát hiện dòng rò xuống đất, chống điện giật.

  • fuse

    VIcầu chìJAヒューズ

    Phần tử bảo vệ có dây chảy đứt khi dòng vượt mức cho phép.

  • disconnector

    VIdao cách lyJA断路器 だんろき

    Thiết bị tạo khoảng cách ly nhìn thấy được, chỉ thao tác khi không tải.

  • magnetic contactor

    VIcông tắc tơ (khởi động từ)JA電磁接触器 でんじせっしょくき

    Thiết bị đóng cắt bằng nam châm điện, dùng điều khiển động cơ và tải lớn.

  • thermal overload relay

    VIrơ-le nhiệtJAサーマルリレー

    Rơ-le bảo vệ động cơ khỏi quá tải nhờ phần tử nhiệt.

  • motor starter

    VIbộ khởi động động cơJA電磁開閉器 でんじかいへいき

    Tổ hợp công tắc tơ và rơ-le nhiệt để khởi động và bảo vệ động cơ.

  • rated current

    VIdòng điện định mứcJA定格電流 ていかくでんりゅう

    Dòng điện lớn nhất thiết bị được thiết kế để làm việc liên tục.

  • rated voltage

    VIđiện áp định mứcJA定格電圧 ていかくでんあつ

    Điện áp danh định mà thiết bị được thiết kế để làm việc.

  • overcurrent

    VIquá dòngJA過電流 かでんりゅう

    Dòng điện vượt quá giá trị định mức do quá tải hoặc ngắn mạch.

  • overload

    VIquá tảiJA過負荷 かふか

    Tình trạng tải yêu cầu công suất vượt khả năng định mức của thiết bị.

  • leakage current

    VIdòng ròJA漏れ電流 もれでんりゅう

    Dòng điện chạy ra ngoài mạch qua cách điện hoặc xuống đất.

  • earth leakage

    VIrò điệnJA漏電 ろうでん

    Hiện tượng điện rò ra vỏ thiết bị hoặc xuống đất do hỏng cách điện.

  • voltage drop

    VIsụt ápJA電圧降下 でんあつこうか

    Mức giảm điện áp dọc dây dẫn do điện trở của dây.

  • harmonics

    VIsóng hàiJA高調波 こうちょうは

    Thành phần tần số bội của tần số cơ bản, gây méo dạng sóng điện lưới.

  • power factor correction capacitor

    VItụ bùJA進相コンデンサ しんそうコンデンサ

    Tụ điện lắp vào lưới để bù công suất phản kháng, nâng hệ số công suất.

  • power outage

    VImất điện (cúp điện)JA停電 ていでん

    Tình trạng nguồn điện bị gián đoạn.

  • generator

    VImáy phát điệnJA発電機 はつでんき

    Máy biến cơ năng thành điện năng.

  • UPS

    VIbộ lưu điện (UPS)JA無停電電源装置 むていでんでんげんそうち

    Uninterruptible power supply – thiết bị cấp điện tức thời từ ắc quy khi mất điện lưới.

  • induction motor

    VIđộng cơ không đồng bộ (cảm ứng)JA誘導電動機 ゆうどうでんどうき

    Động cơ xoay chiều có rô-to quay chậm hơn từ trường quay, phổ biến nhất trong công nghiệp.

  • synchronous motor

    VIđộng cơ đồng bộJA同期電動機 どうきでんどうき

    Động cơ xoay chiều có tốc độ quay bằng tốc độ từ trường quay.

  • DC motor

    VIđộng cơ một chiềuJA直流電動機 ちょくりゅうでんどうき

    Động cơ chạy bằng điện một chiều, dễ điều chỉnh tốc độ.

  • stator

    VIstato (phần tĩnh)JA固定子 こていし

    Phần đứng yên của động cơ hoặc máy phát, chứa cuộn dây tạo từ trường.

  • rotor

    VIrô-to (phần quay)JA回転子 かいてんし

    Phần quay của động cơ hoặc máy phát.

  • winding

    VIcuộn dây (dây quấn)JA巻線 まきせん

    Dây dẫn quấn thành cuộn trong động cơ, máy biến áp.

  • star-delta starting

    VIkhởi động sao – tam giácJAスターデルタ始動 スターデルタしどう

    Cách khởi động động cơ ba pha nối sao rồi chuyển tam giác để giảm dòng khởi động.

  • inrush current

    VIdòng khởi động (dòng xung kích)JA突入電流 とつにゅうでんりゅう

    Dòng điện rất lớn chạy qua thiết bị trong khoảnh khắc vừa đóng điện.

  • inverter

    VIbiến tần (inverter)JAインバータ

    Thiết bị thay đổi tần số và điện áp cấp cho động cơ để điều khiển tốc độ.

  • soft starter

    VIbộ khởi động mềmJAソフトスタータ

    Thiết bị tăng dần điện áp để động cơ khởi động êm, giảm dòng khởi động.

  • rated output

    VIcông suất định mứcJA定格出力 ていかくしゅつりょく

    Công suất đầu ra mà máy được thiết kế để cung cấp liên tục.

  • nameplate

    VInhãn thông số (nameplate)JA銘板 めいばん

    Tấm nhãn gắn trên thiết bị ghi các thông số định mức.

  • electric wire

    VIdây điệnJA電線 でんせん

    Dây dẫn có hoặc không có vỏ bọc dùng để truyền điện.

  • cable

    VIcáp điệnJAケーブル

    Dây gồm một hay nhiều lõi cách điện có vỏ bọc bảo vệ chung.

  • cross-sectional area

    VItiết diện dâyJA断面積 だんめんせき

    Diện tích mặt cắt lõi dây dẫn, tính bằng mm², quyết định khả năng tải dòng.

  • allowable current

    VIdòng cho phép của dâyJA許容電流 きょようでんりゅう

    Dòng lớn nhất dây dẫn chịu được liên tục mà không quá nhiệt.

  • conduit

    VIống luồn dây điệnJA電線管 でんせんかん

    Ống kim loại hoặc nhựa bảo vệ dây điện khi đi dây.

  • cable tray

    VImáng cáp (khay cáp)JAケーブルラック

    Kết cấu dạng thang hoặc khay đỡ cáp điện.

  • terminal block

    VIcầu đấu (domino, terminal)JA端子台 たんしだい

    Khối đấu nối có vít hoặc kẹp để nối dây trong tủ điện.

  • crimp terminal

    VIđầu cosJA圧着端子 あっちゃくたんし

    Đầu nối kim loại bấm chặt vào đầu dây để bắt vít.

  • wiring

    VIđi dây (đấu dây)JA配線 はいせん

    Việc lắp đặt và đấu nối dây điện giữa các thiết bị.

  • electrical work

    VIthi công điệnJA電気工事 でんきこうじ

    Công việc lắp đặt, sửa chữa hệ thống điện trong công trình.

  • licensed electrician

    VIthợ điện có chứng chỉJA電気工事士 でんきこうじし

    Người có chứng chỉ quốc gia được phép thi công điện.

  • single-line diagram

    VIsơ đồ một sợiJA単線結線図 たんせんけっせんず

    Sơ đồ biểu diễn hệ thống điện ba pha bằng một đường duy nhất.

  • wiring diagram

    VIsơ đồ đấu dâyJA配線図 はいせんず

    Bản vẽ thể hiện vị trí thiết bị và đường dây đấu nối thực tế.

  • earthing

    VInối đất (tiếp địa)JA接地 せっち

    Nối vỏ thiết bị hoặc hệ thống với đất để an toàn và chống sét.

  • lightning arrester

    VIchống sét vanJA避雷器 ひらいき

    Thiết bị xả quá điện áp do sét xuống đất để bảo vệ thiết bị.

  • insulation resistance

    VIđiện trở cách điệnJA絶縁抵抗 ぜつえんていこう

    Điện trở giữa dây dẫn và đất hoặc giữa các dây, chỉ ra chất lượng cách điện.

  • electric shock

    VIđiện giậtJA感電 かんでん

    Tác động nguy hiểm khi dòng điện chạy qua cơ thể người.

  • arc flash

    VIhồ quang điệnJAアークフラッシュ

    Vụ phóng hồ quang giải phóng nhiệt và ánh sáng cực mạnh do sự cố điện.

  • lockout/tagout

    VIkhoá và treo biển (LOTO)JAロックアウト・タグアウト

    Quy trình khoá nguồn và treo biển cảnh báo để không ai đóng điện khi đang sửa chữa.

  • de-energized work

    VIlàm việc cắt điệnJA停電作業 ていでんさぎょう

    Công việc thực hiện sau khi đã cắt điện và xác nhận không còn điện.

  • live-line work

    VIlàm việc có điện (hotline)JA活線作業 かっせんさぎょう

    Công việc thao tác trên thiết bị vẫn đang mang điện, cần dụng cụ chuyên dùng.

  • voltage detector

    VIbút thử điện (thiết bị thử điện)JA検電器 けんでんき

    Dụng cụ kiểm tra dây hoặc thiết bị có điện hay không.

  • insulating gloves

    VIgăng tay cách điệnJA絶縁手袋 ぜつえんてぶくろ

    Găng cao su chuyên dụng bảo vệ tay khỏi điện giật.

Tự động hoá & điều khiển 69

  • PLC

    VIPLC (bộ điều khiển lập trình)JAPLC ピーエルシー

    Programmable logic controller – bộ điều khiển công nghiệp chạy chương trình để điều khiển máy móc.

  • sequencer

    VIPLC (cách gọi ở Nhật: sequencer)JAシーケンサ

    Tên thường gọi của PLC trong nhà máy Nhật, vốn là tên thương mại của Mitsubishi.

  • ladder diagram

    VIsơ đồ thang (ladder)JAラダー図 ラダーず

    Ngôn ngữ lập trình PLC dạng hình thang mô phỏng mạch rơ-le.

  • sequence control

    VIđiều khiển tuần tựJAシーケンス制御 シーケンスせいぎょ

    Điều khiển các bước hoạt động theo trình tự và điều kiện định trước.

  • feedback control

    VIđiều khiển phản hồiJAフィードバック制御 フィードバックせいぎょ

    Điều khiển so sánh giá trị đo với giá trị đặt rồi hiệu chỉnh liên tục.

  • open-loop control

    VIđiều khiển vòng hởJAオープンループ制御 オープンループせいぎょ

    Điều khiển không dùng tín hiệu phản hồi từ đầu ra.

  • closed-loop control

    VIđiều khiển vòng kínJAクローズドループ制御 クローズドループせいぎょ

    Điều khiển dùng tín hiệu phản hồi để tự hiệu chỉnh sai lệch.

  • PID control

    VIđiều khiển PIDJAPID制御 ピーアイディーせいぎょ

    Điều khiển kết hợp ba khâu tỷ lệ, tích phân, vi phân (proportional-integral-derivative).

  • setpoint

    VIgiá trị đặtJA目標値 もくひょうち

    Giá trị mong muốn mà hệ điều khiển cần đạt tới.

  • process variable

    VIbiến quá trình (giá trị đo)JA制御量 せいぎょりょう

    Đại lượng thực tế được đo và điều khiển, như nhiệt độ, áp suất.

  • manipulated variable

    VIbiến điều khiển (tín hiệu ra)JA操作量 そうさりょう

    Đại lượng bộ điều khiển thay đổi để tác động lên quá trình, như độ mở van.

  • overshoot

    VIđộ vọt lốJAオーバーシュート

    Mức giá trị đo vượt quá giá trị đặt trong quá trình đáp ứng.

  • input

    VIđầu vào (input)JA入力 にゅうりょく

    Tín hiệu từ nút nhấn, cảm biến đưa vào PLC.

  • output

    VIđầu ra (output)JA出力 しゅつりょく

    Tín hiệu PLC xuất ra để điều khiển đèn, van, động cơ.

  • I/O module

    VImô-đun vào/ra (I/O)JAI/Oユニット アイオーユニット

    Mô-đun nối tín hiệu vào và ra giữa PLC với thiết bị hiện trường.

  • CPU unit

    VImô-đun CPUJACPUユニット シーピーユーユニット

    Mô-đun xử lý trung tâm của PLC, chứa chương trình và bộ nhớ.

  • scan time

    VIthời gian quétJAスキャンタイム

    Thời gian PLC thực hiện một vòng đọc đầu vào, chạy chương trình, xuất đầu ra.

  • normally open contact

    VItiếp điểm thường mở (NO)JAa接点 エーせってん

    Tiếp điểm hở khi chưa tác động và đóng lại khi được kích.

  • normally closed contact

    VItiếp điểm thường đóng (NC)JAb接点 ビーせってん

    Tiếp điểm đóng khi chưa tác động và mở ra khi được kích.

  • self-holding circuit

    VImạch tự giữ (duy trì)JA自己保持回路 じこほじかいろ

    Mạch dùng tiếp điểm của chính rơ-le để duy trì trạng thái sau khi nhả nút.

  • interlock

    VIkhoá liên động (interlock)JAインターロック

    Cơ chế ngăn hai thao tác xung đột hoặc ngăn máy chạy khi điều kiện an toàn chưa đủ.

  • timer

    VIbộ định thời (timer)JAタイマ

    Chức năng tạo trễ thời gian trước khi đóng hoặc mở tiếp điểm.

  • counter

    VIbộ đếm (counter)JAカウンタ

    Chức năng đếm số xung hoặc số lần sự kiện xảy ra.

  • auxiliary relay

    VIrơ-le trung gianJA補助リレー ほじょリレー

    Rơ-le nhỏ dùng khuếch đại hoặc nhân tiếp điểm trong mạch điều khiển.

  • sensor

    VIcảm biếnJAセンサ

    Thiết bị phát hiện đại lượng vật lý và chuyển thành tín hiệu điện.

  • proximity sensor

    VIcảm biến tiệm cậnJA近接センサ きんせつセンサ

    Cảm biến phát hiện vật ở gần mà không cần tiếp xúc, thường dùng với kim loại.

  • photoelectric sensor

    VIcảm biến quangJA光電センサ こうでんセンサ

    Cảm biến dùng chùm sáng để phát hiện sự có mặt của vật.

  • limit switch

    VIcông tắc hành trìnhJAリミットスイッチ

    Công tắc cơ khí tác động khi bộ phận máy chạm tới vị trí giới hạn.

  • encoder

    VIbộ mã hoá vòng quay (encoder)JAエンコーダ

    Thiết bị chuyển chuyển động quay hoặc thẳng thành xung để đo vị trí, tốc độ.

  • thermocouple

    VIcặp nhiệt điện (thermocouple)JA熱電対 ねつでんつい

    Cảm biến nhiệt gồm hai kim loại khác nhau sinh điện áp theo nhiệt độ.

  • RTD

    VInhiệt điện trở kim loại (RTD, Pt100)JA測温抵抗体 そくおんていこうたい

    Resistance temperature detector – cảm biến nhiệt dựa trên điện trở bạch kim, như Pt100.

  • pressure sensor

    VIcảm biến áp suấtJA圧力センサ あつりょくセンサ

    Cảm biến đo áp suất khí hoặc chất lỏng và xuất tín hiệu điện.

  • level sensor

    VIcảm biến mứcJAレベルセンサ

    Cảm biến đo hoặc phát hiện mức chất lỏng, vật liệu trong bồn.

  • flow meter

    VIlưu lượng kếJA流量計 りゅうりょうけい

    Thiết bị đo lưu lượng chất lỏng hoặc khí chảy qua đường ống.

  • vision system

    VIhệ thống thị giác máy (camera kiểm tra)JA画像処理システム がぞうしょりシステム

    Hệ thống camera và phần mềm xử lý ảnh để kiểm tra, nhận dạng sản phẩm.

  • NPN output

    VIngõ ra NPNJANPN出力 エヌピーエヌしゅつりょく

    Kiểu ngõ ra cảm biến kéo tín hiệu xuống 0 V khi tác động (sink).

  • PNP output

    VIngõ ra PNPJAPNP出力 ピーエヌピーしゅつりょく

    Kiểu ngõ ra cảm biến cấp điện áp dương khi tác động (source).

  • analog signal

    VItín hiệu tương tự (analog)JAアナログ信号 アナログしんごう

    Tín hiệu biến thiên liên tục như 4–20 mA hoặc 0–10 V.

  • 4–20 mA

    VItín hiệu 4–20 mAJA4-20mA よんにじゅうミリアンペア

    Chuẩn tín hiệu dòng điện công nghiệp, 4 mA ứng với 0% và 20 mA ứng với 100%.

  • actuator

    VIcơ cấu chấp hànhJAアクチュエータ

    Thiết bị biến tín hiệu điều khiển thành chuyển động cơ học, như xi lanh, động cơ.

  • solenoid valve

    VIvan điện từJA電磁弁 でんじべん

    Van đóng mở bằng cuộn dây điện từ để điều khiển khí hoặc chất lỏng.

  • pneumatic cylinder

    VIxi lanh khí nénJAエアシリンダ

    Cơ cấu dùng khí nén tạo chuyển động thẳng.

  • servo motor

    VIđộng cơ servoJAサーボモータ

    Động cơ có phản hồi encoder để điều khiển chính xác vị trí, tốc độ, mô-men.

  • servo amplifier

    VIbộ điều khiển servo (driver)JAサーボアンプ

    Thiết bị cấp nguồn và điều khiển động cơ servo theo lệnh từ bộ điều khiển.

  • stepping motor

    VIđộng cơ bướcJAステッピングモータ

    Động cơ quay theo từng bước góc cố định ứng với mỗi xung điều khiển.

  • positioning

    VIđịnh vịJA位置決め いちぎめ

    Điều khiển đưa trục máy đến vị trí chính xác đã đặt.

  • homing

    VIvề gốc (về điểm 0)JA原点復帰 げんてんふっき

    Thao tác đưa trục máy về vị trí gốc làm mốc toạ độ.

  • jog operation

    VIchạy nhắp (jog)JA寸動 すんどう

    Chạy máy từng chút trong lúc giữ nút, dùng khi chỉnh máy.

  • automatic operation

    VIchạy tự độngJA自動運転 じどううんてん

    Chế độ máy tự chạy theo chương trình mà không cần thao tác tay.

  • manual operation

    VIchạy tay (chế độ manual)JA手動運転 しゅどううんてん

    Chế độ người vận hành điều khiển từng chuyển động của máy.

  • emergency stop

    VIdừng khẩn cấp (nút E-stop)JA非常停止 ひじょうていし

    Chức năng hoặc nút đỏ dừng ngay máy khi có nguy hiểm.

  • safety light curtain

    VIrèm quang an toànJAセーフティライトカーテン

    Thiết bị dùng dãy tia sáng dừng máy khi có người vào vùng nguy hiểm.

  • push button

    VInút nhấnJA押しボタンスイッチ おしボタンスイッチ

    Công tắc tác động khi nhấn, dùng ra lệnh chạy, dừng.

  • selector switch

    VIcông tắc xoay (chuyển mạch)JAセレクタスイッチ

    Công tắc xoay để chọn chế độ như tự động/tay.

  • signal tower

    VIđèn tháp báo hiệuJA積層信号灯 せきそうしんごうとう

    Cột đèn nhiều màu báo trạng thái máy như chạy, dừng, lỗi.

  • control panel

    VItủ điều khiểnJA制御盤 せいぎょばん

    Tủ chứa PLC, rơ-le, nguồn và thiết bị điều khiển máy.

  • HMI

    VImàn hình HMIJAタッチパネル

    Human-machine interface – màn hình cảm ứng để vận hành và giám sát máy.

  • SCADA

    VIhệ thống SCADAJASCADA スキャダ

    Supervisory control and data acquisition – hệ thống giám sát, thu thập dữ liệu toàn nhà máy.

  • DCS

    VIhệ điều khiển phân tán (DCS)JA分散制御システム ぶんさんせいぎょシステム

    Distributed control system – hệ điều khiển cho nhà máy quá trình như hoá chất, điện.

  • fieldbus

    VImạng truyền thông công nghiệp (fieldbus)JAフィールドバス

    Mạng số kết nối PLC với cảm biến, cơ cấu chấp hành ở hiện trường.

  • industrial Ethernet

    VIEthernet công nghiệpJA産業用イーサネット さんぎょうようイーサネット

    Mạng Ethernet dùng trong nhà máy như EtherNet/IP, PROFINET, CC-Link IE.

  • Modbus

    VIgiao thức ModbusJAModbus モドバス

    Giao thức truyền thông công nghiệp phổ biến, đơn giản, dạng chủ – tớ.

  • industrial robot

    VIrobot công nghiệpJA産業用ロボット さんぎょうようロボット

    Robot cánh tay lập trình được dùng hàn, sơn, gắp đặt trong nhà máy.

  • conveyor

    VIbăng tảiJAコンベヤ

    Thiết bị vận chuyển liên tục sản phẩm giữa các công đoạn.

  • cycle time

    VIthời gian chu kỳ (tact time)JAサイクルタイム

    Thời gian để máy hoặc công đoạn hoàn thành một sản phẩm.

  • alarm

    VIcảnh báo lỗi (alarm)JAアラーム

    Thông báo khi máy gặp lỗi hoặc điều kiện bất thường.

  • MES

    VIhệ thống điều hành sản xuất (MES)JAMES エムイーエス

    Manufacturing execution system – phần mềm quản lý, theo dõi sản xuất tại xưởng.

  • IIoT

    VIIoT công nghiệp (IIoT)JAIIoT アイアイオーティー

    Industrial Internet of Things – kết nối máy móc, cảm biến nhà máy với mạng để thu thập, phân tích dữ liệu.

  • preventive maintenance

    VIbảo trì phòng ngừaJA予防保全 よぼうほぜん

    Bảo trì định kỳ trước khi hỏng để tránh dừng máy đột xuất.