Từ điển chuyên ngành Công nghệ thông tin
423 thuật ngữ, chia theo nhóm. Gõ vào ô lọc để tìm nhanh theo tiếng Anh, tiếng Việt hoặc tiếng Nhật.
Không có thuật ngữ nào khớp.
Lập trình
-
VImã nguồn (source code)JAソースコード
Văn bản chương trình viết bằng ngôn ngữ lập trình, con người đọc và sửa được.
-
VIngôn ngữ lập trìnhJAプログラミング言語 プログラミングげんご
Hệ thống cú pháp và quy tắc dùng để viết lệnh cho máy tính.
-
VIbiếnJA変数 へんすう
Tên đặt cho một vùng nhớ dùng để lưu giá trị có thể thay đổi.
-
VIhằng sốJA定数 ていすう
Giá trị được đặt tên và không thay đổi trong suốt chương trình.
-
VIkiểu dữ liệuJAデータ型 データがた
Phân loại giá trị như số nguyên, chuỗi, boolean, quyết định phép toán áp dụng được.
-
VIhàmJA関数 かんすう
Khối mã có tên, nhận tham số, thực hiện một việc và có thể trả về giá trị.
-
VIđối sốJA引数 ひきすう
Giá trị thực tế truyền vào hàm khi gọi hàm.
-
VIgiá trị trả vềJA戻り値 もどりち
Kết quả mà hàm gửi lại cho nơi gọi nó.
-
VIvòng lặpJAループ
Cấu trúc lặp lại một khối lệnh cho đến khi điều kiện không còn đúng.
-
VIcâu lệnh điều kiệnJA条件分岐 じょうけんぶんき
Lệnh chọn nhánh thực thi dựa trên một điều kiện, như if/else.
-
VImảngJA配列 はいれつ
Tập hợp các phần tử cùng kiểu, truy cập theo chỉ số.
-
VIchuỗiJA文字列 もじれつ
Dãy ký tự dùng để biểu diễn văn bản.
-
VIđối tượngJAオブジェクト
Thực thể gồm dữ liệu (thuộc tính) và hành vi (phương thức).
-
VIlớpJAクラス
Khuôn mẫu định nghĩa thuộc tính và phương thức để tạo đối tượng.
-
VIthể hiện (instance)JAインスタンス
Một đối tượng cụ thể được tạo ra từ một lớp.
-
VIphương thứcJAメソッド
Hàm được định nghĩa bên trong lớp, thao tác trên đối tượng.
-
VIkế thừaJA継承 けいしょう
Cơ chế cho lớp con nhận lại thuộc tính và phương thức của lớp cha.
-
VIđóng góiJAカプセル化 カプセルか
Che giấu dữ liệu bên trong đối tượng, chỉ cho truy cập qua giao diện công khai.
-
VIđa hìnhJAポリモーフィズム
Khả năng cùng một lời gọi thực hiện hành vi khác nhau tuỳ kiểu đối tượng.
-
VIgiao diện (interface)JAインターフェース
Tập hợp chữ ký phương thức mà lớp cài đặt phải tuân theo.
-
VIlập trình hướng đối tượng (OOP)JAオブジェクト指向プログラミング オブジェクトしこうプログラミング
Object-Oriented Programming: phương pháp tổ chức chương trình quanh các đối tượng.
-
VIthuật toánJAアルゴリズム
Dãy bước xác định để giải quyết một bài toán.
-
VIcấu trúc dữ liệuJAデータ構造 データこうぞう
Cách tổ chức dữ liệu trong bộ nhớ để truy xuất và xử lý hiệu quả.
-
VIđệ quyJA再帰 さいき
Kỹ thuật hàm tự gọi lại chính nó để giải bài toán nhỏ hơn.
-
VIthư việnJAライブラリ
Tập hợp mã viết sẵn có thể gọi lại trong chương trình.
-
VIframeworkJAフレームワーク
Bộ khung phần mềm quy định cấu trúc ứng dụng, lập trình viên viết mã vào đó.
-
VIAPIJAAPI エーピーアイ
Application Programming Interface: giao diện quy định cách các phần mềm giao tiếp với nhau.
-
VISDKJASDK エスディーケー
Software Development Kit: bộ công cụ, thư viện và tài liệu để phát triển cho một nền tảng.
-
VIIDEJA統合開発環境 とうごうかいはつかんきょう
Integrated Development Environment: phần mềm tích hợp soạn thảo, build và debug mã.
-
VItrình biên dịchJAコンパイラ
Chương trình dịch toàn bộ mã nguồn sang mã máy trước khi chạy.
-
VItrình thông dịchJAインタプリタ
Chương trình đọc và thực thi mã nguồn từng câu lệnh khi chạy.
-
VIbiên dịch (compile)JAコンパイル
Dịch mã nguồn thành mã máy hoặc mã trung gian.
-
VIbuildJAビルド
Quá trình biên dịch, liên kết và đóng gói mã nguồn thành sản phẩm chạy được.
-
VIthời gian chạy (runtime)JAランタイム
Giai đoạn chương trình đang thực thi, hoặc môi trường hỗ trợ việc thực thi đó.
-
VIlỗi (bug)JAバグ
Sai sót trong chương trình khiến nó chạy không đúng mong đợi.
-
VIgỡ lỗi (debug)JAデバッグ
Tìm và sửa nguyên nhân gây lỗi trong chương trình.
-
VIngoại lệ (exception)JA例外 れいがい
Sự kiện bất thường khi chạy làm gián đoạn luồng xử lý bình thường.
-
VIxử lý ngoại lệJA例外処理 れいがいしょり
Cơ chế bắt và xử lý ngoại lệ, như try/catch, để chương trình không dừng đột ngột.
-
VItái cấu trúc mã (refactor)JAリファクタリング
Sửa cấu trúc bên trong của mã mà không thay đổi hành vi bên ngoài.
-
VIreview codeJAコードレビュー
Việc đồng nghiệp đọc và góp ý mã trước khi gộp vào nhánh chính.
-
VIchú thích (comment)JAコメント
Văn bản trong mã nguồn giải thích cho người đọc, bị trình biên dịch bỏ qua.
-
VIkiểm thử đơn vị (unit test)JA単体テスト たんたいテスト
Kiểm thử từng hàm hoặc mô-đun nhỏ một cách độc lập.
-
VIkiểm thử tích hợpJA結合テスト けつごうテスト
Kiểm thử sự phối hợp giữa các mô-đun sau khi ghép lại.
-
VIkiểm thử hệ thốngJA総合テスト そうごうテスト
Kiểm thử toàn bộ hệ thống so với yêu cầu đặc tả.
-
VItest case (ca kiểm thử)JAテストケース
Bộ gồm điều kiện, dữ liệu đầu vào và kết quả mong đợi để kiểm tra một chức năng.
-
VIđịnh nghĩa yêu cầuJA要件定義 ようけんていぎ
Giai đoạn xác định và văn bản hoá những gì hệ thống phải đáp ứng.
-
VIthiết kế cơ bảnJA基本設計 きほんせっけい
Thiết kế ở mức chức năng, màn hình, giao tiếp mà khách hàng nhìn thấy.
-
VIthiết kế chi tiếtJA詳細設計 しょうさいせっけい
Thiết kế cấu trúc bên trong chương trình, làm cơ sở để lập trình.
-
VIđặc tả (spec)JA仕様書 しようしょ
Tài liệu mô tả chính xác chức năng và hành vi phần mềm phải có.
-
VImô hình thác nước (waterfall)JAウォーターフォールモデル
Mô hình phát triển tuần tự từng giai đoạn, xong giai đoạn trước mới sang giai đoạn sau.
-
VIagileJAアジャイル
Phương pháp phát triển lặp ngắn, linh hoạt đón nhận thay đổi yêu cầu.
-
VIscrumJAスクラム
Khung agile tổ chức công việc theo các sprint với vai trò và nghi thức cố định.
-
VIsprintJAスプリント
Chu kỳ phát triển cố định, thường 1–4 tuần, trong Scrum.
-
VICI/CDJACI/CD シーアイ/シーディー
Continuous Integration/Continuous Delivery: tự động build, kiểm thử và triển khai mỗi khi đổi mã.
-
VItriển khai (deploy)JAデプロイ
Đưa phiên bản phần mềm lên môi trường chạy thật hoặc môi trường kiểm thử.
-
VIphát hành (release)JAリリース
Đưa một phiên bản phần mềm chính thức đến người dùng.
-
VImôi trường productionJA本番環境 ほんばんかんきょう
Môi trường thật nơi người dùng cuối sử dụng hệ thống.
-
VImôi trường stagingJAステージング環境 ステージングかんきょう
Môi trường mô phỏng production để kiểm tra lần cuối trước khi phát hành.
-
VImôi trường phát triển (dev)JA開発環境 かいはつかんきょう
Môi trường lập trình viên dùng để viết và chạy thử mã.
-
VIphụ thuộc (dependency)JA依存関係 いぞんかんけい
Thư viện hoặc gói bên ngoài mà dự án cần để chạy.
-
VItrình quản lý góiJAパッケージマネージャー
Công cụ cài đặt, cập nhật và quản lý thư viện phụ thuộc, như npm, pip.
-
VInợ kỹ thuậtJA技術的負債 ぎじゅつてきふさい
Chi phí sửa chữa về sau do chọn giải pháp nhanh nhưng kém ở hiện tại.
-
VImẫu thiết kế (design pattern)JAデザインパターン
Giải pháp chuẩn, tái sử dụng được cho vấn đề thiết kế thường gặp.
-
VIxử lý bất đồng bộ (async)JA非同期処理 ひどうきしょり
Cách chạy tác vụ mà không chặn luồng chính chờ kết quả.
-
VIrò rỉ bộ nhớJAメモリリーク
Lỗi bộ nhớ đã cấp phát không được giải phóng, làm bộ nhớ dùng tăng dần.
-
VIquản lý phiên bảnJAバージョン管理 バージョンかんり
Hệ thống ghi lại lịch sử thay đổi của tệp để xem lại và phục hồi.
-
VIGitJAGit ギット
Hệ thống quản lý phiên bản phân tán phổ biến nhất hiện nay.
-
VIkho mã (repository, repo)JAリポジトリ
Nơi lưu trữ mã nguồn cùng toàn bộ lịch sử thay đổi.
-
VIcommitJAコミット
Lưu một tập thay đổi vào lịch sử repository kèm thông điệp mô tả.
-
VInhánh (branch)JAブランチ
Dòng phát triển tách riêng để làm việc mà không ảnh hưởng nhánh chính.
-
VImerge (gộp nhánh)JAマージ
Gộp thay đổi từ một nhánh vào nhánh khác.
-
VIconflict (xung đột)JAコンフリクト
Tình huống hai nhánh sửa cùng chỗ khiến Git không tự gộp được.
-
VIpull request (PR)JAプルリクエスト
Yêu cầu review và gộp một nhánh vào nhánh khác trên GitHub và các nền tảng tương tự.
-
VIpushJAプッシュ
Đẩy các commit từ repository cục bộ lên repository từ xa.
-
VIpullJAプル
Lấy thay đổi từ repository từ xa về và gộp vào nhánh cục bộ.
-
VIcloneJAクローン
Sao chép toàn bộ một repository từ xa về máy cục bộ.
-
VIrebaseJAリベース
Đặt lại các commit của nhánh lên trên một điểm gốc mới để lịch sử thẳng hàng.
-
VItagJAタグ
Nhãn gắn vào một commit cụ thể, thường để đánh dấu phiên bản phát hành.
-
VIhotfixJAホットフィックス
Bản sửa lỗi khẩn cấp đưa thẳng lên production.
-
VImã nguồn mởJAオープンソース
Phần mềm công khai mã nguồn, cho phép sử dụng, sửa và phân phối lại.
-
VIbiểu thức chính quy (regex)JA正規表現 せいきひょうげん
Chuỗi mẫu dùng để tìm kiếm và khớp văn bản.
-
VImicroservices (kiến trúc vi dịch vụ)JAマイクロサービス
Kiến trúc chia ứng dụng thành nhiều dịch vụ nhỏ triển khai độc lập.
-
VIlập trình cặpJAペアプログラミング
Hai lập trình viên cùng làm trên một máy, một người viết, một người soát.
-
VIquy ước viết mã (coding convention)JAコーディング規約 コーディングきやく
Bộ quy tắc thống nhất về cách đặt tên, định dạng và viết mã trong dự án.
Cơ sở dữ liệu
-
VIcơ sở dữ liệu (database, DB)JAデータベース
Tập hợp dữ liệu có tổ chức, lưu trữ để truy xuất và cập nhật dễ dàng.
-
VIhệ quản trị cơ sở dữ liệuJAデータベース管理システム データベースかんりシステム
Database Management System: phần mềm tạo, quản lý và truy vấn cơ sở dữ liệu.
-
VIcơ sở dữ liệu quan hệJAリレーショナルデータベース
Cơ sở dữ liệu tổ chức dữ liệu thành các bảng có quan hệ với nhau.
-
VIbảngJAテーブル
Cấu trúc lưu dữ liệu theo dòng và cột trong cơ sở dữ liệu quan hệ.
-
VIbản ghi (record)JAレコード
Một dòng dữ liệu trong bảng, biểu diễn một đối tượng.
-
VIcộtJAカラム
Một trường dữ liệu trong bảng, có tên và kiểu dữ liệu xác định.
-
VIkhoá chínhJA主キー しゅキー
Cột (hoặc nhóm cột) có giá trị duy nhất, dùng để xác định từng dòng trong bảng.
-
VIkhoá ngoạiJA外部キー がいぶキー
Cột tham chiếu đến khoá chính của bảng khác để liên kết hai bảng.
-
VIràng buộc uniqueJA一意制約 いちいせいやく
Ràng buộc không cho phép giá trị trùng lặp trong cột.
-
VIràng buộc NOT NULLJANOT NULL制約 ノットナルせいやく
Ràng buộc bắt buộc cột phải có giá trị.
-
VINULLJANULL ヌル
Giá trị đặc biệt biểu thị dữ liệu không tồn tại hoặc chưa biết.
-
VIchỉ mục (index)JAインデックス
Cấu trúc phụ giúp tìm kiếm dữ liệu trong bảng nhanh hơn.
-
VISQLJASQL エスキューエル
Structured Query Language: ngôn ngữ chuẩn để truy vấn và thao tác cơ sở dữ liệu quan hệ.
-
VItruy vấn (query)JAクエリ
Câu lệnh yêu cầu lấy hoặc thay đổi dữ liệu trong cơ sở dữ liệu.
-
VIcâu lệnh SELECTJASELECT文 セレクトぶん
Lệnh SQL dùng để lấy dữ liệu từ bảng.
-
VIINSERT (thêm dữ liệu)JAINSERT インサート
Lệnh SQL thêm dòng mới vào bảng.
-
VIUPDATE (cập nhật dữ liệu)JAUPDATE アップデート
Lệnh SQL sửa giá trị của các dòng đã có.
-
VIDELETE (xoá dữ liệu)JADELETE デリート
Lệnh SQL xoá dòng khỏi bảng.
-
VICRUDJACRUD クラッド
Create, Read, Update, Delete: bốn thao tác cơ bản với dữ liệu.
-
VIjoin (kết bảng)JA結合 けつごう
Phép kết hợp dòng từ nhiều bảng dựa trên cột liên quan.
-
VIinner joinJA内部結合 ないぶけつごう
Phép join chỉ trả về các dòng khớp ở cả hai bảng.
-
VIouter joinJA外部結合 がいぶけつごう
Phép join giữ cả các dòng không khớp, điền NULL cho phần thiếu.
-
VItruy vấn con (subquery)JAサブクエリ
Truy vấn lồng bên trong một truy vấn khác.
-
VImệnh đề WHEREJAWHERE句 ウェアく
Phần câu lệnh SQL lọc các dòng theo điều kiện.
-
VIGROUP BYJAGROUP BY句 グループバイく
Mệnh đề nhóm các dòng có cùng giá trị để tính tổng hợp.
-
VIhàm tổng hợpJA集約関数 しゅうやくかんすう
Hàm tính một giá trị từ nhiều dòng, như COUNT, SUM, AVG.
-
VIview (khung nhìn)JAビュー
Bảng ảo được định nghĩa bằng một truy vấn lưu sẵn.
-
VIstored procedure (thủ tục lưu trữ)JAストアドプロシージャ
Tập lệnh SQL được lưu và chạy trực tiếp trong cơ sở dữ liệu.
-
VItriggerJAトリガー
Thủ tục tự động chạy khi có sự kiện INSERT, UPDATE hoặc DELETE trên bảng.
-
VIgiao dịch (transaction)JAトランザクション
Nhóm thao tác được thực hiện trọn vẹn hoặc không thực hiện gì cả.
-
VIsavepointJAセーブポイント
Điểm đánh dấu trong giao dịch để có thể rollback một phần về đó.
-
VIrollback (huỷ giao dịch)JAロールバック
Huỷ các thay đổi của giao dịch, trả dữ liệu về trạng thái trước đó.
-
VIACIDJAACID特性 アシッドとくせい
Atomicity, Consistency, Isolation, Durability: bốn tính chất đảm bảo giao dịch tin cậy.
-
VIkhoá (lock)JAロック
Cơ chế ngăn nhiều giao dịch sửa cùng dữ liệu một lúc.
-
VIdeadlock (bế tắc)JAデッドロック
Tình trạng các giao dịch chờ khoá của nhau mãi không kết thúc.
-
VImức cô lậpJA分離レベル ぶんりレベル
Mức độ một giao dịch bị ảnh hưởng bởi các giao dịch chạy đồng thời.
-
VIchuẩn hoáJA正規化 せいきか
Quá trình thiết kế bảng để giảm dư thừa và bất thường dữ liệu.
-
VIphi chuẩn hoáJA非正規化 ひせいきか
Chủ động thêm dư thừa vào bảng để tăng tốc độ đọc.
-
VIsơ đồ ERJAER図 イーアールず
Entity-Relationship diagram: sơ đồ biểu diễn thực thể và quan hệ giữa chúng.
-
VIthực thểJAエンティティ
Đối tượng cần quản lý dữ liệu, như khách hàng hay đơn hàng.
-
VIquan hệ một-nhiềuJA1対多 いちたいた
Quan hệ trong đó một dòng ở bảng này ứng với nhiều dòng ở bảng kia.
-
VIlược đồ (schema)JAスキーマ
Định nghĩa cấu trúc cơ sở dữ liệu: bảng, cột, kiểu và ràng buộc.
-
VIDDLJADDL ディーディーエル
Data Definition Language: nhóm lệnh SQL định nghĩa cấu trúc như CREATE, ALTER, DROP.
-
VIDMLJADML ディーエムエル
Data Manipulation Language: nhóm lệnh SQL thao tác dữ liệu như SELECT, INSERT.
-
VImigrationJAマイグレーション
Việc thay đổi lược đồ hoặc chuyển dữ liệu sang hệ thống mới có kiểm soát phiên bản.
-
VIkhôi phục (restore)JAリストア
Đưa dữ liệu từ bản sao lưu trở lại hệ thống.
-
VIsao chép (replication)JAレプリケーション
Sao chép dữ liệu liên tục sang máy chủ khác để dự phòng hoặc chia tải.
-
VIsharding (phân mảnh)JAシャーディング
Chia dữ liệu theo hàng ra nhiều máy chủ để mở rộng quy mô.
-
VIphân vùng (partition)JAパーティショニング
Chia một bảng lớn thành nhiều phần nhỏ theo khoá để quản lý và truy vấn hiệu quả.
-
VINoSQLJANoSQL ノーエスキューエル
Nhóm cơ sở dữ liệu không dùng mô hình bảng quan hệ, như document hay key-value.
-
VIkho key-valueJAキーバリューストア
Cơ sở dữ liệu lưu dữ liệu dưới dạng cặp khoá và giá trị.
-
VIcơ sở dữ liệu documentJAドキュメント指向データベース ドキュメントしこうデータベース
Cơ sở dữ liệu NoSQL lưu dữ liệu dưới dạng tài liệu như JSON.
-
VIMySQLJAMySQL マイエスキューエル
Hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ mã nguồn mở phổ biến.
-
VIPostgreSQLJAPostgreSQL ポストグレスキューエル
Hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ mã nguồn mở mạnh, hỗ trợ nhiều tính năng nâng cao.
-
VIORMJAORM オーアールエム
Object-Relational Mapping: kỹ thuật ánh xạ bảng cơ sở dữ liệu thành đối tượng trong mã.
-
VIconnection poolJAコネクションプール
Tập kết nối cơ sở dữ liệu được tạo sẵn và tái sử dụng.
-
VIbộ nhớ đệm (cache)JAキャッシュ
Nơi lưu tạm dữ liệu hay dùng để truy xuất nhanh hơn.
-
VIkế hoạch thực thiJA実行計画 じっこうけいかく
Các bước DBMS chọn để thực hiện một truy vấn, dùng để tối ưu hiệu năng.
-
VIquét toàn bảng (full scan)JAフルスキャン
Việc đọc mọi dòng của bảng khi không dùng được chỉ mục.
-
VItối ưu hiệu năng (tuning)JAチューニング
Điều chỉnh truy vấn, chỉ mục và cấu hình để hệ thống chạy nhanh hơn.
-
VIdữ liệu masterJAマスタデータ
Dữ liệu nền ít thay đổi như danh mục khách hàng, sản phẩm.
-
VIdữ liệu giao dịchJAトランザクションデータ
Dữ liệu phát sinh theo từng nghiệp vụ như đơn hàng, thanh toán.
-
VIchuyển đổi dữ liệuJAデータ移行 データいこう
Chuyển dữ liệu từ hệ thống cũ sang hệ thống mới.
-
VICSVJACSV シーエスブイ
Comma-Separated Values: định dạng văn bản lưu dữ liệu bảng, các giá trị cách nhau bằng dấu phẩy.
-
VIJSONJAJSON ジェイソン
JavaScript Object Notation: định dạng văn bản nhẹ để trao đổi dữ liệu có cấu trúc.
-
VIkho dữ liệu (data warehouse)JAデータウェアハウス
Hệ thống tập trung dữ liệu từ nhiều nguồn phục vụ phân tích và báo cáo.
-
VIETLJAETL イーティーエル
Extract, Transform, Load: quy trình trích xuất, biến đổi và nạp dữ liệu vào kho.
-
VIdata lake (hồ dữ liệu)JAデータレイク
Kho lưu dữ liệu thô ở mọi định dạng với quy mô lớn.
-
VIdữ liệu lớn (big data)JAビッグデータ
Tập dữ liệu khổng lồ, đa dạng, vượt khả năng xử lý của công cụ truyền thống.
-
VIlàm sạch dữ liệuJAデータクレンジング
Phát hiện và sửa dữ liệu sai, trùng lặp hoặc thiếu.
-
VItính toàn vẹn dữ liệuJAデータ整合性 データせいごうせい
Tính chính xác và nhất quán của dữ liệu trong suốt vòng đời.
-
VIquản trị viên cơ sở dữ liệu (DBA)JAデータベース管理者 データベースかんりしゃ
Database Administrator: người chịu trách nhiệm vận hành và bảo trì cơ sở dữ liệu.
-
VIBI (trí tuệ kinh doanh)JABI ビーアイ
Business Intelligence: công cụ và quy trình phân tích dữ liệu để hỗ trợ ra quyết định.
-
VIdashboardJAダッシュボード
Màn hình hiển thị tập trung các chỉ số quan trọng dưới dạng biểu đồ.
Web và mạng
-
VItrang web (website)JAウェブサイト
Tập hợp các trang web liên kết dưới một tên miền.
-
VItrang webJAウェブページ
Một tài liệu hiển thị trên trình duyệt, viết bằng HTML.
-
VItrình duyệtJAブラウザ
Phần mềm dùng để truy cập và hiển thị trang web.
-
VIURL (đường dẫn)JAURL ユーアールエル
Uniform Resource Locator: địa chỉ xác định vị trí một tài nguyên trên Internet.
-
VItên miềnJAドメイン名 ドメインめい
Tên dễ nhớ ứng với địa chỉ IP của máy chủ, như example.com.
-
VIHTMLJAHTML エイチティーエムエル
HyperText Markup Language: ngôn ngữ đánh dấu mô tả cấu trúc trang web.
-
VICSSJACSS シーエスエス
Cascading Style Sheets: ngôn ngữ định dạng giao diện trang web.
-
VIJavaScriptJAJavaScript ジャバスクリプト
Ngôn ngữ lập trình chạy trên trình duyệt để tạo tương tác cho trang web.
-
VIfrontendJAフロントエンド
Phần ứng dụng chạy phía người dùng, gồm giao diện và tương tác.
-
VIbackendJAバックエンド
Phần ứng dụng chạy trên máy chủ, xử lý logic và dữ liệu.
-
VIfull-stackJAフルスタック
Làm được cả frontend lẫn backend.
-
VImáy khách (client)JAクライアント
Máy tính hoặc chương trình gửi yêu cầu đến máy chủ.
-
VIweb serverJAウェブサーバー
Máy chủ nhận yêu cầu HTTP và trả về trang web, như Nginx, Apache.
-
VIHTTPJAHTTP エイチティーティーピー
HyperText Transfer Protocol: giao thức truyền dữ liệu giữa trình duyệt và máy chủ web.
-
VIHTTPSJAHTTPS エイチティーティーピーエス
HTTP Secure: HTTP được mã hoá bằng TLS.
-
VIrequest (yêu cầu)JAリクエスト
Thông điệp client gửi đến server để yêu cầu tài nguyên hoặc thao tác.
-
VIresponse (phản hồi)JAレスポンス
Thông điệp server trả lại cho client sau khi xử lý yêu cầu.
-
VIphương thức HTTPJAHTTPメソッド エイチティーティーピーメソッド
Loại thao tác của yêu cầu HTTP như GET, POST, PUT, DELETE.
-
VImã trạng tháiJAステータスコード
Số ba chữ số cho biết kết quả xử lý yêu cầu, như 200, 404, 500.
-
VIREST APIJAREST API レストエーピーアイ
API theo kiến trúc REST, thao tác tài nguyên qua URL và phương thức HTTP.
-
VIendpointJAエンドポイント
URL cụ thể mà API nhận yêu cầu.
-
VIcookieJAクッキー
Dữ liệu nhỏ máy chủ lưu trên trình duyệt để ghi nhớ trạng thái người dùng.
-
VIphiên (session)JAセッション
Trạng thái làm việc của một người dùng được duy trì qua nhiều yêu cầu.
-
VIxác thựcJA認証 にんしょう
Quá trình xác minh người dùng đúng là người họ khai báo.
-
VIphân quyềnJA認可 にんか
Quy định người dùng đã xác thực được phép làm gì.
-
VIthiết kế responsiveJAレスポンシブデザイン
Thiết kế giao diện tự điều chỉnh theo kích thước màn hình.
-
VIUI (giao diện người dùng)JAUI ユーアイ
User Interface: phần người dùng nhìn thấy và thao tác trên ứng dụng.
-
VIUX (trải nghiệm người dùng)JAUX ユーエックス
User Experience: toàn bộ cảm nhận của người dùng khi sử dụng sản phẩm.
-
VIứng dụng trang đơn (SPA)JAシングルページアプリケーション
Ứng dụng web tải một trang rồi cập nhật nội dung động, không tải lại trang.
-
VIAjaxJAAjax エイジャックス
Asynchronous JavaScript and XML: kỹ thuật gửi yêu cầu ngầm để cập nhật một phần trang.
-
VIDOMJADOM ドム
Document Object Model: mô hình cây biểu diễn trang HTML để JavaScript thao tác.
-
VIứng dụng webJAウェブアプリケーション
Phần mềm chạy trên trình duyệt thông qua Internet.
-
VIhostingJAホスティング
Dịch vụ cho thuê máy chủ để đặt và vận hành website.
-
VIđiện toán đám mây (cloud)JAクラウド
Mô hình sử dụng tài nguyên máy tính qua Internet theo nhu cầu.
-
VICDNJACDN シーディーエヌ
Content Delivery Network: mạng máy chủ phân tán giúp phân phối nội dung nhanh hơn.
-
VISEOJASEO エスイーオー
Search Engine Optimization: tối ưu website để xếp hạng cao trên công cụ tìm kiếm.
-
VImạngJAネットワーク
Tập hợp thiết bị kết nối với nhau để trao đổi dữ liệu.
-
VIInternetJAインターネット
Mạng toàn cầu kết nối các mạng máy tính bằng bộ giao thức TCP/IP.
-
VImạng LANJALAN ラン
Local Area Network: mạng cục bộ trong phạm vi nhỏ như văn phòng.
-
VImạng WANJAWAN ワン
Wide Area Network: mạng diện rộng nối các địa điểm xa nhau.
-
VIWi-FiJAWi-Fi ワイファイ
Chuẩn mạng không dây cục bộ dựa trên IEEE 802.11.
-
VIgiao thứcJAプロトコル
Bộ quy tắc quy định cách các thiết bị trao đổi dữ liệu.
-
VITCP/IPJATCP/IP ティーシーピーアイピー
Transmission Control Protocol/Internet Protocol: bộ giao thức nền tảng của Internet.
-
VIđịa chỉ IPJAIPアドレス アイピーアドレス
Số định danh gán cho mỗi thiết bị trong mạng IP.
-
VIIPv4JAIPv4 アイピーブイフォー
Internet Protocol version 4: phiên bản IP dùng địa chỉ 32 bit.
-
VIIPv6JAIPv6 アイピーブイシックス
Internet Protocol version 6: phiên bản IP dùng địa chỉ 128 bit.
-
VIsubnet maskJAサブネットマスク
Giá trị chia địa chỉ IP thành phần mạng và phần máy.
-
VIdefault gatewayJAデフォルトゲートウェイ
Thiết bị chuyển gói tin ra ngoài mạng cục bộ khi không có tuyến cụ thể.
-
VIDNSJADNS ディーエヌエス
Domain Name System: hệ thống phân giải tên miền thành địa chỉ IP.
-
VIDHCPJADHCP ディーエイチシーピー
Dynamic Host Configuration Protocol: giao thức tự động cấp địa chỉ IP cho thiết bị.
-
VIsố cổng (port)JAポート番号 ポートばんごう
Số xác định dịch vụ hoặc ứng dụng trên một máy, như 80, 443.
-
VIgói tinJAパケット
Đơn vị dữ liệu nhỏ được truyền qua mạng.
-
VIrouter (bộ định tuyến)JAルーター
Thiết bị chuyển gói tin giữa các mạng khác nhau.
-
VIswitch (bộ chuyển mạch)JAスイッチ
Thiết bị nối các máy trong cùng mạng LAN, chuyển dữ liệu theo địa chỉ MAC.
-
VIđịa chỉ MACJAMACアドレス マックアドレス
Media Access Control address: mã định danh phần cứng duy nhất của card mạng.
-
VIbăng thôngJA帯域幅 たいいきはば
Lượng dữ liệu tối đa có thể truyền qua đường mạng trong một đơn vị thời gian.
-
VIđộ trễ (latency)JAレイテンシ
Thời gian dữ liệu đi từ nguồn đến đích.
-
VImô hình OSIJAOSI参照モデル オーエスアイさんしょうモデル
Open Systems Interconnection: mô hình bảy tầng mô tả chức năng truyền thông mạng.
-
VIproxyJAプロキシサーバー
Máy chủ trung gian chuyển tiếp yêu cầu giữa client và server.
-
VINATJANAT ナット
Network Address Translation: chuyển đổi giữa địa chỉ IP riêng và địa chỉ IP công cộng.
-
VIpingJAping ピング
Lệnh kiểm tra kết nối tới máy khác bằng cách gửi gói ICMP.
-
VISSHJASSH エスエスエイチ
Secure Shell: giao thức đăng nhập và điều khiển máy từ xa được mã hoá.
-
VIFTPJAFTP エフティーピー
File Transfer Protocol: giao thức truyền tệp giữa các máy qua mạng.
-
VIWebSocketJAWebSocket ウェブソケット
Giao thức kết nối hai chiều liên tục giữa trình duyệt và máy chủ.
-
VIXMLJAXML エックスエムエル
Extensible Markup Language: ngôn ngữ đánh dấu dùng lưu và trao đổi dữ liệu có cấu trúc.
-
VIlưu lượng (traffic)JAトラフィック
Lượng dữ liệu truyền qua mạng hoặc lượt truy cập vào website.
-
VItimeout (hết thời gian chờ)JAタイムアウト
Việc huỷ thao tác khi không nhận được phản hồi trong thời gian quy định.
Phần cứng, hệ điều hành & hạ tầng
-
VIphần cứngJAハードウェア
Các thành phần vật lý của máy tính như bo mạch, bộ xử lý, bộ nhớ, ổ đĩa.
-
VIphần mềmJAソフトウェア
Chương trình và dữ liệu đi kèm chạy trên phần cứng để thực hiện công việc.
-
VIbộ xử lý trung tâm (CPU)JA中央処理装置 ちゅうおうしょりそうち
Central Processing Unit, bộ phận thực thi lệnh và điều khiển hoạt động của máy tính.
-
VIlõi (core)JAコア
Đơn vị xử lý độc lập bên trong CPU; CPU nhiều lõi chạy song song nhiều luồng.
-
VIcard đồ hoạ (GPU)JAGPU ジーピーユー
Graphics Processing Unit, bộ xử lý song song cho đồ hoạ, nay dùng nhiều cho AI.
-
VIbộ nhớ (RAM)JAメモリ
Bộ nhớ chính lưu tạm dữ liệu và chương trình đang chạy, mất dữ liệu khi tắt nguồn.
-
VIbộ lưu trữJAストレージ
Thiết bị lưu dữ liệu lâu dài như HDD, SSD hoặc hệ thống lưu trữ mạng.
-
VIổ SSDJASSD エスエスディー
Solid State Drive, ổ lưu trữ dùng chip nhớ flash, nhanh hơn ổ cứng cơ.
-
VIổ cứng (HDD)JAハードディスク
Hard Disk Drive, ổ lưu trữ dùng đĩa từ quay, dung lượng lớn giá rẻ.
-
VIbo mạch chủ (mainboard)JAマザーボード
Bảng mạch chính kết nối CPU, bộ nhớ, ổ đĩa và các thiết bị mở rộng.
-
VIthiết bị ngoại viJA周辺機器 しゅうへんきき
Thiết bị gắn ngoài máy tính như bàn phím, chuột, máy in, màn hình.
-
VIhệ điều hành (OS)JAオペレーティングシステム
Phần mềm nền quản lý phần cứng, tài nguyên và cung cấp môi trường chạy ứng dụng.
-
VInhân (kernel)JAカーネル
Phần lõi của hệ điều hành, quản lý tiến trình, bộ nhớ và thiết bị.
-
VItiến trình (process)JAプロセス
Một chương trình đang chạy, có vùng nhớ và tài nguyên riêng do hệ điều hành cấp.
-
VIluồng (thread)JAスレッド
Đơn vị thực thi nhỏ nhất trong tiến trình, các luồng dùng chung bộ nhớ.
-
VIhệ thống tệpJAファイルシステム
Cách hệ điều hành tổ chức, đặt tên và lưu trữ tệp trên thiết bị lưu trữ.
-
VItrình điều khiển (driver)JAデバイスドライバ
Phần mềm giúp hệ điều hành giao tiếp và điều khiển một thiết bị phần cứng.
-
VIbộ nhớ ảoJA仮想記憶 かそうきおく
Kỹ thuật dùng ổ đĩa để mở rộng không gian bộ nhớ vượt quá RAM vật lý.
-
VILinuxJALinux リナックス
Hệ điều hành mã nguồn mở họ Unix, phổ biến nhất trên máy chủ.
-
VIshellJAシェル
Chương trình nhận lệnh người dùng gõ vào và yêu cầu hệ điều hành thực thi.
-
VIquyền root (quyền quản trị)JAroot権限 ルートけんげん
Quyền cao nhất trên hệ thống Unix/Linux, có thể thay đổi mọi thiết lập.
-
VIkhởi động (boot)JA起動 きどう
Quá trình bật máy, nạp hệ điều hành vào bộ nhớ và đưa hệ thống vào trạng thái sẵn sàng.
-
VImáy chủ (server)JAサーバー
Máy tính hoặc phần mềm cung cấp dịch vụ, dữ liệu cho các máy khác.
-
VIhạ tầng (infra)JAインフラ
Toàn bộ máy chủ, mạng, lưu trữ và nền tảng để hệ thống vận hành.
-
VItrung tâm dữ liệu (data center)JAデータセンター
Cơ sở chuyên dụng đặt máy chủ, có nguồn điện, làm mát và an ninh dự phòng.
-
VIon-premise (tự vận hành tại chỗ)JAオンプレミス
Mô hình doanh nghiệp tự sở hữu và vận hành hạ tầng tại cơ sở của mình.
-
VIđiện toán đám mây (cloud)JAクラウドコンピューティング
Cung cấp tài nguyên tính toán qua Internet theo nhu cầu, trả tiền theo mức dùng.
-
VIIaaSJAIaaS イアース
Infrastructure as a Service, dịch vụ đám mây cung cấp máy ảo, mạng, lưu trữ.
-
VIPaaSJAPaaS パース
Platform as a Service, cung cấp nền tảng chạy ứng dụng mà không cần quản lý máy chủ.
-
VISaaSJASaaS サース
Software as a Service, phần mềm hoàn chỉnh dùng qua Internet theo thuê bao.
-
VIđám mây công cộngJAパブリッククラウド
Đám mây do nhà cung cấp như AWS, Azure vận hành, dùng chung cho nhiều khách hàng.
-
VIđám mây riêngJAプライベートクラウド
Hạ tầng đám mây dành riêng cho một tổ chức.
-
VIđám mây lai (hybrid cloud)JAハイブリッドクラウド
Kết hợp on-premise hoặc đám mây riêng với đám mây công cộng.
-
VIvùng (region)JAリージョン
Khu vực địa lý nơi nhà cung cấp đám mây đặt cụm trung tâm dữ liệu.
-
VIvùng sẵn sàng (AZ)JAアベイラビリティゾーン
Trung tâm dữ liệu độc lập trong một region, dùng để dự phòng khi sự cố.
-
VIảo hoáJA仮想化 かそうか
Kỹ thuật chia một máy vật lý thành nhiều máy ảo hoặc tài nguyên logic.
-
VImáy ảo (VM)JA仮想マシン かそうマシン
Máy tính mô phỏng bằng phần mềm, chạy hệ điều hành riêng trên máy chủ vật lý.
-
VIhypervisorJAハイパーバイザー
Phần mềm tạo và quản lý máy ảo trên một máy chủ vật lý.
-
VIcontainerJAコンテナ
Gói ứng dụng cùng thư viện chạy cô lập, dùng chung nhân hệ điều hành của máy chủ.
-
VIDockerJADocker ドッカー
Nền tảng phổ biến để đóng gói, phân phối và chạy container.
-
VIKubernetes (K8s)JAKubernetes クバネティス
Hệ thống mã nguồn mở điều phối, triển khai và mở rộng container tự động.
-
VIserverlessJAサーバーレス
Mô hình chạy mã theo sự kiện, nhà cung cấp lo toàn bộ máy chủ và mở rộng.
-
VIkhả năng mở rộngJAスケーラビリティ
Khả năng hệ thống đáp ứng tải tăng bằng cách bổ sung tài nguyên.
-
VImở rộng ngang (scale out)JAスケールアウト
Tăng năng lực bằng cách thêm nhiều máy chủ cùng xử lý.
-
VImở rộng dọc (scale up)JAスケールアップ
Tăng năng lực bằng cách nâng cấp CPU, bộ nhớ của máy chủ hiện có.
-
VItự động co giãn (auto scaling)JAオートスケーリング
Tự động thêm hoặc bớt máy chủ theo mức tải thực tế.
-
VIdự phòng (redundancy)JA冗長化 じょうちょうか
Bố trí thiết bị hoặc thành phần dư để hệ thống vẫn chạy khi một phần hỏng.
-
VItính sẵn sàng cao (HA)JA高可用性 こうかようせい
Thiết kế giúp hệ thống hoạt động liên tục với thời gian dừng tối thiểu.
-
VIchuyển đổi dự phòng (failover)JAフェイルオーバー
Tự động chuyển sang hệ thống dự phòng khi hệ thống chính gặp sự cố.
-
VIđiểm lỗi duy nhất (SPOF)JA単一障害点 たんいつしょうがいてん
Thành phần mà nếu hỏng sẽ làm toàn bộ hệ thống ngừng hoạt động.
-
VIbộ cân bằng tải (load balancer)JAロードバランサー
Thiết bị hoặc dịch vụ phân phối yêu cầu đến nhiều máy chủ.
-
VIsao lưu (backup)JAバックアップ
Tạo bản sao dữ liệu để khôi phục khi mất mát hoặc hư hỏng.
-
VIkhôi phục sau thảm hoạ (DR)JAディザスタリカバリ
Kế hoạch và hệ thống để khôi phục dịch vụ sau thiên tai hoặc sự cố lớn.
-
VIRAIDJARAID レイド
Redundant Array of Independent Disks, ghép nhiều ổ đĩa để tăng tốc độ hoặc độ an toàn.
-
VIgiám sát (monitoring)JA監視 かんし
Theo dõi liên tục trạng thái, hiệu năng hệ thống và cảnh báo khi bất thường.
-
VIlog (nhật ký hệ thống)JAログ
Bản ghi theo thời gian các sự kiện, lỗi và thao tác trong hệ thống.
-
VIsự cố (lỗi hệ thống)JA障害 しょうがい
Tình trạng hệ thống ngừng hoặc hoạt động sai so với bình thường.
-
VIthời gian ngừng (downtime)JAダウンタイム
Khoảng thời gian hệ thống không thể sử dụng được.
-
VIbảo trìJAメンテナンス
Công việc kiểm tra, cập nhật, sửa chữa để hệ thống vận hành ổn định.
-
VIvận hành hệ thốngJA運用 うんよう
Công việc hằng ngày giữ hệ thống chạy ổn định sau khi đưa vào sử dụng.
-
VIcam kết mức dịch vụ (SLA)JASLA エスエルエー
Service Level Agreement, thoả thuận về chất lượng dịch vụ như tỷ lệ sẵn sàng.
-
VIthời gian hoạt động (uptime)JA稼働率 かどうりつ
Tỷ lệ thời gian hệ thống hoạt động bình thường, thường tính bằng phần trăm.
-
VIhạ tầng dạng mã (IaC)JAInfrastructure as Code インフラストラクチャー・アズ・コード
Định nghĩa và dựng hạ tầng bằng tệp cấu hình có thể quản lý phiên bản.
-
VIDevOpsJADevOps デブオプス
Văn hoá và cách làm gắn kết phát triển với vận hành để phát hành nhanh, ổn định.
-
VIcấp phát tài nguyên (provisioning)JAプロビジョニング
Chuẩn bị và cấp máy chủ, lưu trữ, tài khoản để sẵn sàng sử dụng.
-
VIđiện toán biên (edge computing)JAエッジコンピューティング
Xử lý dữ liệu gần nơi phát sinh thay vì gửi hết về trung tâm.
-
VIInternet vạn vật (IoT)JAIoT アイオーティー
Internet of Things, mạng lưới thiết bị, cảm biến kết nối Internet để trao đổi dữ liệu.
-
VIbộ lưu điện (UPS)JA無停電電源装置 むていでんでんげんそうち
Uninterruptible Power Supply, thiết bị cấp điện tạm khi mất nguồn.
Bảo mật thông tin
-
VIbảo mật thông tin (an toàn thông tin)JA情報セキュリティ じょうほうセキュリティ
Bảo vệ tính bí mật, toàn vẹn và sẵn sàng của thông tin.
-
VItính bí mậtJA機密性 きみつせい
Chỉ người được phép mới truy cập được thông tin.
-
VItính toàn vẹnJA完全性 かんぜんせい
Thông tin chính xác, đầy đủ và không bị sửa đổi trái phép.
-
VItính sẵn sàngJA可用性 かようせい
Người được phép có thể truy cập thông tin khi cần.
-
VIlỗ hổng bảo mậtJA脆弱性 ぜいじゃくせい
Điểm yếu trong hệ thống có thể bị khai thác để tấn công.
-
VImối đe doạJA脅威 きょうい
Yếu tố có thể gây hại cho tài sản thông tin, như tin tặc hay mã độc.
-
VIrủi roJAリスク
Khả năng mối đe doạ khai thác lỗ hổng và mức thiệt hại gây ra.
-
VIkiểm soát truy cậpJAアクセス制御 アクセスせいぎょ
Cơ chế giới hạn ai được truy cập tài nguyên nào và theo cách nào.
-
VImật khẩuJAパスワード
Chuỗi ký tự bí mật dùng để xác thực người dùng.
-
VIxác thực đa yếu tố (MFA)JA多要素認証 たようそにんしょう
Xác thực kết hợp từ hai yếu tố trở lên như mật khẩu, điện thoại, vân tay.
-
VIxác thực hai lớp (2FA)JA二要素認証 にようそにんしょう
Dạng MFA dùng đúng hai yếu tố, thường là mật khẩu và mã OTP.
-
VImật khẩu dùng một lần (OTP)JAワンタイムパスワード
Mật khẩu chỉ hợp lệ cho một lần đăng nhập hoặc trong thời gian ngắn.
-
VIđăng nhập một lần (SSO)JAシングルサインオン
Đăng nhập một lần để dùng được nhiều hệ thống khác nhau.
-
VIxác thực sinh trắc họcJA生体認証 せいたいにんしょう
Xác thực bằng đặc điểm cơ thể như vân tay, khuôn mặt, mống mắt.
-
VInguyên tắc đặc quyền tối thiểuJA最小権限の原則 さいしょうけんげんのげんそく
Chỉ cấp cho người dùng hoặc chương trình đúng quyền cần thiết cho công việc.
-
VImã hoáJA暗号化 あんごうか
Biến dữ liệu thành dạng không đọc được nếu không có khoá giải mã.
-
VIgiải mãJA復号 ふくごう
Chuyển dữ liệu đã mã hoá về dạng ban đầu bằng khoá.
-
VIbản rõJA平文 ひらぶん
Dữ liệu ở dạng đọc được, chưa mã hoá.
-
VImã hoá khoá đối xứngJA共通鍵暗号方式 きょうつうかぎあんごうほうしき
Phương thức dùng cùng một khoá để mã hoá và giải mã, ví dụ AES.
-
VImã hoá khoá công khaiJA公開鍵暗号方式 こうかいかぎあんごうほうしき
Phương thức dùng cặp khoá công khai và khoá bí mật, ví dụ RSA.
-
VIkhoá bí mật (private key)JA秘密鍵 ひみつかぎ
Khoá chỉ chủ sở hữu giữ, dùng để giải mã hoặc ký số.
-
VIhàm băm (hash)JAハッシュ関数 ハッシュかんすう
Hàm biến dữ liệu bất kỳ thành giá trị độ dài cố định, không thể đảo ngược.
-
VIsaltJAソルト
Chuỗi ngẫu nhiên thêm vào mật khẩu trước khi băm để chống tra bảng.
-
VIchữ ký sốJAデジタル署名 デジタルしょめい
Dữ liệu tạo bằng khoá bí mật để chứng minh người gửi và tính toàn vẹn.
-
VIchứng thư số (certificate)JAデジタル証明書 デジタルしょうめいしょ
Tệp do tổ chức tin cậy cấp, gắn khoá công khai với danh tính chủ sở hữu.
-
VItổ chức cấp chứng thư (CA)JA認証局 にんしょうきょく
Tổ chức tin cậy cấp và thu hồi chứng thư số.
-
VIhạ tầng khoá công khai (PKI)JA公開鍵基盤 こうかいかぎきばん
Public Key Infrastructure, hệ thống quản lý khoá và chứng thư số.
-
VImã độc (malware)JAマルウェア
Phần mềm được viết ra nhằm gây hại, đánh cắp hoặc phá hoại hệ thống.
-
VIvirus máy tínhJAコンピュータウイルス
Mã độc tự lây nhiễm bằng cách gắn vào tệp hoặc chương trình khác.
-
VIsâu máy tính (worm)JAワーム
Mã độc tự nhân bản và lây lan qua mạng mà không cần tệp chủ.
-
VItrojanJAトロイの木馬 トロイのもくば
Mã độc giả dạng phần mềm hữu ích để lừa người dùng cài đặt.
-
VImã độc tống tiền (ransomware)JAランサムウェア
Mã độc mã hoá dữ liệu nạn nhân và đòi tiền chuộc để giải mã.
-
VIphần mềm gián điệp (spyware)JAスパイウェア
Phần mềm lén thu thập thông tin người dùng và gửi ra ngoài.
-
VIcửa hậu (backdoor)JAバックドア
Lối truy cập bí mật vượt qua cơ chế xác thực thông thường.
-
VIphần mềm diệt virusJAウイルス対策ソフト ウイルスたいさくソフト
Phần mềm phát hiện, ngăn chặn và loại bỏ mã độc.
-
VIlừa đảo giả mạo (phishing)JAフィッシング
Giả mạo email hoặc trang web uy tín để lừa lấy mật khẩu, thông tin cá nhân.
-
VIemail tấn công có chủ đích (spear phishing)JA標的型攻撃メール ひょうてきがたこうげきメール
Email lừa đảo soạn riêng cho một tổ chức hoặc cá nhân cụ thể.
-
VItấn công phi kỹ thuật (social engineering)JAソーシャルエンジニアリング
Lợi dụng tâm lý, sơ hở con người để lấy thông tin hoặc quyền truy cập.
-
VItấn công vét cạn (brute force)JA総当たり攻撃 そうあたりこうげき
Thử lần lượt mọi tổ hợp mật khẩu hoặc khoá cho đến khi đúng.
-
VItấn công dò mật khẩu bị lộ (credential stuffing)JAパスワードリスト攻撃 パスワードリストこうげき
Dùng cặp tài khoản–mật khẩu bị lộ từ dịch vụ khác để đăng nhập trái phép.
-
VItấn công từ chối dịch vụ (DoS)JADoS攻撃 ドスこうげき
Denial of Service, làm quá tải hệ thống để người dùng hợp lệ không truy cập được.
-
VItấn công DDoSJADDoS攻撃 ディードスこうげき
Distributed Denial of Service, tấn công từ chối dịch vụ từ nhiều máy cùng lúc.
-
VItấn công SQL injectionJASQLインジェクション エスキューエルインジェクション
Chèn câu lệnh SQL độc hại qua dữ liệu đầu vào để thao túng cơ sở dữ liệu.
-
VItấn công XSSJAクロスサイトスクリプティング
Chèn mã script độc vào trang web để chạy trên trình duyệt người khác (XSS).
-
VItấn công CSRFJAクロスサイトリクエストフォージェリ
Cross-Site Request Forgery, lừa trình duyệt đã đăng nhập gửi yêu cầu ngoài ý muốn.
-
VItấn công xen giữa (MITM)JA中間者攻撃 ちゅうかんしゃこうげき
Kẻ tấn công chen vào giữa hai bên để nghe lén hoặc sửa dữ liệu trao đổi.
-
VItấn công zero-dayJAゼロデイ攻撃 ゼロデイこうげき
Khai thác lỗ hổng chưa được công bố hoặc chưa có bản vá.
-
VItruy cập trái phépJA不正アクセス ふせいアクセス
Truy cập hệ thống hoặc dữ liệu khi không được cấp quyền.
-
VIrò rỉ thông tinJA情報漏えい じょうほうろうえい
Thông tin mật bị lộ ra ngoài do tấn công, sơ suất hay nội gián.
-
VImối đe doạ nội bộJA内部不正 ないぶふせい
Hành vi gây hại thông tin do nhân viên hoặc người có quyền bên trong thực hiện.
-
VItường lửa (firewall)JAファイアウォール
Hệ thống lọc lưu lượng mạng theo quy tắc để chặn truy cập không mong muốn.
-
VItường lửa ứng dụng web (WAF)JAWAF ワフ
Web Application Firewall, chặn các tấn công nhắm vào ứng dụng web như SQLi, XSS.
-
VIhệ thống phát hiện xâm nhập (IDS)JA侵入検知システム しんにゅうけんちシステム
Intrusion Detection System, giám sát và cảnh báo hoạt động đáng ngờ.
-
VIhệ thống ngăn chặn xâm nhập (IPS)JA侵入防止システム しんにゅうぼうしシステム
Intrusion Prevention System, phát hiện và tự động chặn tấn công.
-
VIbản vá bảo mậtJAセキュリティパッチ
Bản cập nhật sửa lỗ hổng bảo mật trong phần mềm.
-
VIđánh giá lỗ hổngJA脆弱性診断 ぜいじゃくせいしんだん
Kiểm tra hệ thống để tìm và đánh giá các lỗ hổng bảo mật.
-
VIkiểm thử xâm nhập (pentest)JAペネトレーションテスト
Mô phỏng tấn công thực tế để đánh giá khả năng phòng thủ của hệ thống.
-
VIsự cố bảo mậtJAセキュリティインシデント
Sự kiện đe doạ hoặc gây tổn hại an toàn thông tin, như rò rỉ hay nhiễm mã độc.
-
VIđội ứng cứu sự cố (CSIRT)JACSIRT シーサート
Computer Security Incident Response Team, nhóm xử lý sự cố bảo mật.
-
VItrung tâm điều hành an ninh (SOC)JASOC ソック
Security Operations Center, bộ phận giám sát an ninh hệ thống 24/7.
-
VIchính sách bảo mậtJAセキュリティポリシー
Văn bản quy định nguyên tắc, biện pháp bảo vệ thông tin của tổ chức.
-
VIhệ thống quản lý an toàn thông tin (ISMS)JA情報セキュリティマネジメントシステム じょうほうセキュリティマネジメントシステム
Information Security Management System, khung quản lý an toàn thông tin theo ISO/IEC 27001.
-
VIthông tin cá nhânJA個人情報 こじんじょうほう
Thông tin giúp xác định một cá nhân cụ thể như họ tên, địa chỉ, số điện thoại.
-
VIthoả thuận bảo mật (NDA)JA秘密保持契約 ひみつほじけいやく
Hợp đồng cam kết không tiết lộ thông tin mật nhận được từ đối tác.
-
VImô hình zero trustJAゼロトラスト
Mô hình không mặc định tin bất kỳ truy cập nào, luôn xác minh mọi yêu cầu.
-
VInhật ký kiểm tra (audit log)JA監査ログ かんさログ
Bản ghi ai đã làm gì, khi nào trên hệ thống, dùng để truy vết.
-
VIgiả mạo, sửa đổi trái phép (tampering)JA改ざん かいざん
Sửa đổi dữ liệu hoặc nội dung trái phép.
-
VIgiả mạo (spoofing)JAなりすまし
Giả danh người dùng, thiết bị hoặc địa chỉ khác để lừa hệ thống.
Quản lý dự án & AI
-
VIquản lý dự án (PM)JAプロジェクトマネージャー
Người chịu trách nhiệm lập kế hoạch, điều phối và đưa dự án hoàn thành.
-
VItrưởng nhóm dự án (PL)JAプロジェクトリーダー
Người dẫn dắt đội phát triển về mặt kỹ thuật và tiến độ hằng ngày.
-
VIkỹ sư cầu nối (BrSE)JAブリッジSE ブリッジエスイー
Kỹ sư làm cầu nối giữa khách hàng Nhật và đội phát triển offshore.
-
VIphiên dịch IT (comtor)JAコミュニケーター
Người phiên dịch tiếng Nhật chuyên trong dự án phần mềm.
-
VIphát triển offshoreJAオフショア開発 オフショアかいはつ
Thuê đội ngũ ở nước khác, như Việt Nam, phát triển phần mềm cho khách hàng.
-
VIhợp đồng mô hình lab (ODC)JAラボ型契約 ラボがたけいやく
Hợp đồng giữ một đội cố định cho khách hàng trong thời gian nhất định.
-
VIhợp đồng trọn góiJA請負契約 うけおいけいやく
Hợp đồng cam kết giao sản phẩm hoàn chỉnh với giá và phạm vi cố định.
-
VIhợp đồng dịch vụ theo công (SES)JA準委任契約 じゅんいにんけいやく
Hợp đồng trả tiền theo công sức làm việc, không cam kết kết quả hoàn thành.
-
VIman-month (người-tháng)JA人月 にんげつ
Đơn vị khối lượng công việc bằng một người làm trong một tháng.
-
VIước lượng (estimate)JA見積もり みつもり
Dự tính công sức, chi phí và thời gian cần cho công việc hoặc dự án.
-
VIproduct backlogJAプロダクトバックログ
Danh sách công việc, tính năng đã sắp ưu tiên cho sản phẩm.
-
VIproduct owner (PO)JAプロダクトオーナー
Người chịu trách nhiệm giá trị sản phẩm và quyết định thứ tự backlog.
-
VIScrum MasterJAスクラムマスター
Người hỗ trợ đội áp dụng Scrum hiệu quả và gỡ bỏ trở ngại.
-
VIuser storyJAユーザーストーリー
Mô tả ngắn một nhu cầu từ góc nhìn người dùng và giá trị mang lại.
-
VIhọp dailyJAデイリースクラム
Cuộc họp ngắn hằng ngày để đội cập nhật tiến độ và trở ngại.
-
VIhọp nhìn lại (retro)JA振り返り ふりかえり
Buổi họp cuối chu kỳ để rút kinh nghiệm và cải tiến cách làm.
-
VIvelocity (tốc độ đội)JAベロシティ
Lượng công việc, tính bằng point, đội hoàn thành trong một sprint.
-
VIkanbanJAカンバン
Phương pháp trực quan hoá công việc trên bảng cột và giới hạn việc đang làm.
-
VImốc quan trọng (milestone)JAマイルストーン
Thời điểm then chốt trong dự án để kiểm tra kết quả đạt được.
-
VIcấu trúc phân rã công việc (WBS)JAWBS ダブリュービーエス
Work Breakdown Structure, chia nhỏ dự án thành các đầu việc quản lý được.
-
VIbiểu đồ GanttJAガントチャート
Biểu đồ thanh ngang thể hiện lịch trình và thời gian các công việc.
-
VIlịch trình (schedule)JAスケジュール
Kế hoạch thời gian bắt đầu, kết thúc của các công việc trong dự án.
-
VIhạn chót (deadline)JA納期 のうき
Ngày phải bàn giao sản phẩm hoặc kết quả cho khách hàng.
-
VIsản phẩm bàn giaoJA成果物 せいかぶつ
Tài liệu, mã nguồn hoặc sản phẩm phải giao theo hợp đồng.
-
VIphạm vi (scope)JAスコープ
Tổng thể công việc và tính năng dự án cam kết thực hiện.
-
VIyêu cầu thay đổi (CR)JA仕様変更 しようへんこう
Đề nghị sửa đổi yêu cầu hoặc đặc tả sau khi đã thống nhất.
-
VIbáo cáo tiến độJA進捗報告 しんちょくほうこく
Báo cáo định kỳ tình hình thực hiện so với kế hoạch.
-
VIquản lý rủi roJAリスク管理 リスクかんり
Nhận diện, đánh giá và xử lý rủi ro có thể ảnh hưởng dự án.
-
VIbảng hỏi đáp (Q&A)JAQA表 キューエーひょう
Bảng ghi câu hỏi với khách hàng về đặc tả và câu trả lời tương ứng.
-
VIkiểm thử nghiệm thu (UAT)JA受入テスト うけいれテスト
Khách hàng kiểm tra hệ thống có đáp ứng yêu cầu trước khi nhận bàn giao.
-
VIvận hành chính thức (go-live)JA本番稼働 ほんばんかどう
Thời điểm hệ thống bắt đầu chạy trên môi trường thật phục vụ người dùng.
-
VIphân tích nguyên nhân gốcJA原因分析 げんいんぶんせき
Tìm nguyên nhân sâu xa của lỗi hoặc sự cố để ngăn tái diễn.
-
VIbiện pháp đối phóJA対策 たいさく
Hành động khắc phục và phòng ngừa sau khi xác định nguyên nhân sự cố.
-
VIbáo cáo – liên lạc – thảo luận (Hō-Ren-Sō)JA報連相 ほうれんそう
Nguyên tắc làm việc kiểu Nhật: báo cáo, liên lạc và trao đổi kịp thời.
-
VIhọp khởi động (kickoff)JAキックオフミーティング
Cuộc họp đầu dự án để thống nhất mục tiêu, phạm vi và vai trò.
-
VIbiên bản họpJA議事録 ぎじろく
Văn bản ghi lại nội dung và kết luận của cuộc họp.
-
VItrí tuệ nhân tạo (AI)JA人工知能 じんこうちのう
Lĩnh vực tạo hệ thống máy tính thực hiện các việc cần trí thông minh như con người.
-
VIhọc máy (machine learning)JA機械学習 きかいがくしゅう
Phương pháp để máy tính tự học quy luật từ dữ liệu thay vì lập trình tường minh.
-
VIhọc sâu (deep learning)JA深層学習 しんそうがくしゅう
Nhánh học máy dùng mạng nơ-ron nhiều lớp để học đặc trưng phức tạp.
-
VImạng nơ-ronJAニューラルネットワーク
Mô hình tính toán gồm các nút liên kết theo lớp, lấy cảm hứng từ não người.
-
VIhọc có giám sátJA教師あり学習 きょうしありがくしゅう
Học từ dữ liệu đã gán nhãn đáp án đúng.
-
VIhọc không giám sátJA教師なし学習 きょうしなしがくしゅう
Học tìm cấu trúc trong dữ liệu không có nhãn, ví dụ phân cụm.
-
VIhọc tăng cườngJA強化学習 きょうかがくしゅう
Tác tử học hành động tối ưu qua thử sai và phần thưởng.
-
VIdữ liệu huấn luyệnJA学習データ がくしゅうデータ
Dữ liệu dùng để huấn luyện mô hình học máy.
-
VIgán nhãn dữ liệu (annotation)JAアノテーション
Gắn nhãn, chú thích cho dữ liệu để dùng huấn luyện mô hình.
-
VImô hình (model)JAモデル
Kết quả huấn luyện, nhận đầu vào và đưa ra dự đoán hoặc sinh nội dung.
-
VIsuy luận (inference)JA推論 すいろん
Dùng mô hình đã huấn luyện để xử lý dữ liệu mới.
-
VIquá khớp (overfitting)JA過学習 かがくしゅう
Mô hình khớp quá sát dữ liệu huấn luyện nên dự đoán kém trên dữ liệu mới.
-
VIđộ chính xác (accuracy)JA正解率 せいかいりつ
Tỷ lệ dự đoán đúng trên tổng số mẫu.
-
VIAI tạo sinhJA生成AI せいせいエーアイ
AI tạo ra nội dung mới như văn bản, hình ảnh, mã nguồn.
-
VImô hình ngôn ngữ lớn (LLM)JA大規模言語モデル だいきぼげんごモデル
Mô hình học sâu huấn luyện trên lượng văn bản khổng lồ để hiểu và sinh ngôn ngữ.
-
VIprompt (câu lệnh cho AI)JAプロンプト
Văn bản chỉ dẫn hoặc câu hỏi người dùng đưa vào mô hình AI.
-
VIảo giác AI (hallucination)JAハルシネーション
Hiện tượng AI tạo ra thông tin sai nhưng trình bày như thật.
-
VItinh chỉnh (fine-tuning)JAファインチューニング
Huấn luyện thêm mô hình có sẵn trên dữ liệu riêng cho tác vụ cụ thể.
-
VIRAGJARAG ラグ
Retrieval-Augmented Generation, kết hợp tìm kiếm tài liệu với LLM để trả lời chính xác hơn.
-
VIxử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP)JA自然言語処理 しぜんげんごしょり
Lĩnh vực giúp máy tính hiểu và xử lý ngôn ngữ con người.
-
VIthị giác máy tínhJA画像認識 がぞうにんしき
Lĩnh vực giúp máy tính nhận diện, phân tích hình ảnh và video.
-
VIAI agent (tác tử AI)JAAIエージェント エーアイエージェント
Hệ thống AI tự lập kế hoạch và dùng công cụ để hoàn thành nhiệm vụ.
-
VItokenJAトークン
Đơn vị văn bản nhỏ mà mô hình ngôn ngữ xử lý, dùng để tính giới hạn và chi phí.
-
VIstory pointJAストーリーポイント
Đơn vị tương đối ước lượng độ lớn, độ khó của một user story.
-
VIbiểu đồ burndownJAバーンダウンチャート
Biểu đồ thể hiện lượng công việc còn lại theo thời gian trong sprint.
-
VIgia công phần mềm (outsource)JAアウトソーシング
Thuê công ty bên ngoài thực hiện một phần hoặc toàn bộ công việc phát triển.